სიტყვა მართლისა სარწმუნოებისა - www.studieli.com

შობისათჳს უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტჱსა

2012-01-12T19:09:00.000+04:00

თქუმულიწმიდისა გრიგოლი ღმრთისმეტყუელისა

ქრისტეიშვების, უგალობდეთ; ქრისტე ზეცით გარდამოვალს, მივეგებვოდით; ქრისტე ქუეყანასაზედა, ამაღლდებოდეთ! "უგალობდით უფალსა ყოველი ქუეყანაჲ"! და რაჲთაორივე შემოკლებულად ვთქუათ, "იხარებდინ ცანი და გალობდინ ქუეყანაჲ"ზეცისაჲსა მისთჳს და მერმე ქუეყანისაჲსა! ქრისტე ჴორციელად - შიშით და სიხარულითუგალობდეთ! შიშით - ცოდვისათჳს, და სიხარულით - სასოებისათჳს. ქრისტექალწულისაგან, ჵ დედანო, ქალწულ იქმნენით, რაჲთა იქმნეთ დედა ქრისტჱსა!

ვინარა თაყუანის სცემდეს დაუსაბამოსა მას? ვინ არა უგალობდეს უკუანაჲსკნელსა მას? კუალად ბნელი დაჰჴსნდების, კუალად ნათელი მოიქცევის, კუალად ეგჳპტე იგუემებისბნელითა მით, კუალად ისრაჱლი სუეტითა მით განათლდების. ერი რომელი სხდა ბნელსაუგუნურებისასა იხილეს ნათელი მეცნიერებისა დიდისაჲ. პირველი იგი წარჴდა და აჰაესერა იქმნა ახალია, სახჱ იგი წარვალს და სული აღორძნდების; ჩრდილნი იგიგანქარდებიან და ჭეშმარიტებაჲ მელქიზედეკ შეკრბების, რომელსა არა ესუა დედაჲ, იყო

იგიუმამო; უდედო პირველად და უმამო მეორედ. შჯული იგი ბუნებათაჲ განქარდების და ჯერ არს განსრულებაჲ; ზეცისა იგი სასუფეველი,ქრისტე, გუამცნებს არა დაბრკოლებად."ყოველმან თესლებმან აღიტყუელენით ჴელნი თქუენნი", "რამეთუ ყრმაჲიშვა ჩუენდა და ძედ მოგუეცა ჩუენ, რომლისა მთავრობაჲ ზედა მჴართა მისთა, რამეთუჯუარსა ზედა აღმაღლდების და ჰრქჳან მას სახელი დიდისა ზრახვისა მამისა ანგელოზი.იოვანე დაღადებს; "განმზადენით გზანი უფლისანი". და მე ვღაღადებ ძალსადიდსა მისსა; უჴორცოჲ იგი ჴორციელ იქმნების, ძჱ ღმრთისაჲ ძჱ კაცის იქმნების,"იესუ ქრისტე გუშინ და დღეს და იგი თავადი უკუნისამდე".

ჰურიანიდაბრკოლდებოდედ, წარმართნი გუეკიცხევედ და მწვალებელნი მრავლის-მეტყუელებედ! მაშინჰრწმენეს, რაჟამს იხილონ იგი ზეცად აღმაღლებული; და უკუეთუ აწ "რა ჰრწმენეს,მაშინ სამე ჰრწმენეს, რაჟამს მოვიდეს ზეცით და დაჯდეს განშჯად. ხოლო ესეუკუანაჲსკნელ, და აწ კრებაჲ ესე არს ღმრთისა გამოჩინებისა, შობა". და ორნივეესე ითქუმიან ორითა სიტყჳთა, ორნი ერთსა ხოლო მოასწავებენ, რამეთუ გამოუჩნდა კაცთაშობითა. ხოლო შობაჲ მისი პირველად არს და მარადის არს, რომლისაგან იგი მარადისარსისა მისგან უზეშთაეს მიზეზთა და სიტყჳსა, რამეთუ არა იყო სიტყუაჲ უფროჲს სიტყჳსა. ხოლო მეორჱ ესე შობაჲჩუენთჳს უკუანაჲსკნელ, რაჲთა მომცემელმან არსებისამან მოგუანიჭოს ჩუენკეთილი არსებაჲ, და უფროჲსღა ვთქუათ, თუ ვინაჲთგან მივიცვალენით ბოროტის საქმითაკეთილისა მისგან არსებისა, და კუალად მოგუაქცინეს ჴორც-შესხმითა მისითა. და მისსაგამოჩინებასა ეწოდა გამოჩინებაჲ ღმრთისაჲ, და შობასა - შობაჲ.

ესეარს კრებაჲ ჩუენი, ამით ვდღესასწაულობთ დღეს, მოსლვაჲ ღმრთისაჲ კაცთა შორის, რაჲთაჩუენცა მივეახლნეთ ღმერთსა, ანუ თუ მოვიქცეთ მისა. და უფროჲსღა ჯერ არს თქუმად, ვითარმედ"განვიძარცოთ ძუელი იგი კაცი და შევიმოსოთ ახალი, ვითარცა იგი ადამის მიერმოვკუედით, ეგრეცა ქრისტჱს მიერ ვცხონდეთ"! ქრისტჱს თანა შობილნი დაჯუარცუმულნი, და დაფლულნი და ცხოველნი, და ჯერ არს ჩუენდა მიცვალებად კეთილისა. დავითარცა იგი კეთილისაგან მივიცვალენით მწუხარებად, ეგრევე მწუხჲრებისაგანუმჯობჱსი, "რამეთუ სადა იგი განმრავლდა ცოდვაჲ, მუნ უფროჲს გარდაემატამადლი". და უკუეთუ გემოჲს-ხილვამან მან დასაჯა, და უფროჲ(ს)ღა განამართლოსვნებამან ქრისტჱსმან!

ამისთჳსვდღესასწაულობდეთ არა თუ სიმღერითა, არამედ ღმრთისა მიერ, არა თუ ქუეყანისაჲთაამით, არამედ უფროჲსღა უფლისა ჩუენისაჲთა, არა თუ უძლურებით, არამედ კურნებითა,არა თუ დაბადებულობით, არამედ განახლებითა დაბადებულისაჲთა. და ვითარ ესე? არა თუ შემკობითა ბჭეთაჲთადა არცა განწყობითა მემღერთაჲთა, და არცა ურაკპარაკთა განშუენებითა, არცა შუებითათუალთაჲთა და არცა განცხრომითა სასმენელთაჲთა და არცა-საენოსელთაჲთა. არცავისიძვიდეთ გემოჲს-ხილვითა, არა მივერჩდეთ ჴელის-შეხებასა მწრაფლ მიმყვანებელსასიბოროტესა დღისასა. არა შევიმოსნეთ სამოსლითა ჩჩჳლითა, რომლისაჲ შუენიერებაჲ მისიგანქარვებად არს, არა თუ განბრწყინვებითა ქვათა პატიოსანთაჲთა, არცა ელვითაოქროჲსათა და არცა სიმრავლითა ფერთაჲთა, რომლისაჲ შუენიერებაჲტყუვილ არს და მოპოვნებაჲ მისიდამჴობა არს კაცისა, რომელ იგი არს ხატი ღმრთისაჲ. არა სიმდიდრითა, არცასიმთრვალითა, რომლისაგან არს მრუშებაჲ და სიბილწჱ, რამეთუ სწავლაჲ ბოროტი არნბოროტთა მოძღუართა მოძღურებაჲ,და უფროჲსღა ვთქუათ, ვითარმედ თესლისაგან ბოროტისა ბოროტი მკაჲ. არა განვიმზადნეთტაბლანი მაღალნი განსასუენებელად მუცლისა, რომელ არს ჭურჭელი დაჴსნილებისაჲ; არაპატივ ვსცემდეთ სასუმელთა შემზადებულთა, არცა სიჴელოვნესა მზარაულთასა, არცა მრავალფერთა სულნელთა. ნუმცა მოგჳძღუანებსჩუენ ზღუაჲ და ჴმელი სკორესა პატიოსანსა, რამეთუ ესრჱთ პატივ ვსცემ მე შუებასა!არა ვისწრაფდეთ ჯობნად ურთიერთას უძღებებითა, რამეთუ უძღებებაჲ არს ყოველი, რომელიუფროჲს საჴმრისა არს; და სხუანი მშიერ და უპოვარ არიან, რომელნი ერთისაგან თიჴისადა ერთისაგან შეზავებისა არიან, არამედ ესევითარნი ესე საქმენი მიუტევნეთ წარმართთადა ამპარტავანებისა მათისა კრებულსა, რომელნი ხადიან ღმერთთა, რომელნი იხარებენკუამლითა ნაზორევთაჲთა და ჰმონებენ იგინი ღმერთთა მათთა მუცლითა მოძღუარნი,ბოროტნი დამგებელნი, ბოროტნი ეშმაკთანი.

ხოლოჩუენ, რომელნი ესე ვჰმონებთ სიტყუასა, უკუეთუ გჳნდეს შუების, ვიშუებდეთ სიტყჳთა დაშჯულითა და მითხრობითა ღმრთისაჲთა, და სიტყჳთა, სათნოებითა, რომელ არს კრებაჲ ესე,რაჲთა იყოს მადლი მახლობელ და არა შორს მისსა, რომელმან იგი შეგუკრიბნა. და უკუეთუინებოთ, მე განგიმზადო

თქუენდღეს საზრდელი და წარმოგიდგინო თქუენ სიტყუაჲ ამისთჳს, ჵ სტუმარნო კეთილნო, ვითარიგი ჯერ არს ფართოებით და შუებით, რაჲთა სცნათ, თუ ვითარ გამოზარდნის უცხომანმკჳდრნი ქუეყანისანი და მსოფლიომან - მოქალაქენი, და უშუებელმან - შუებულნი, დაბრწყინვალენი სიმდიდრითა - გლახაკმან

დაუპოვარმან.

ამიერითგანვიწყო, განმზადენით გონებანი თქუენნი და სასმენელნი და საცნობელნი, რომელთა გინებსჩუენების, რამეთუ სიტყუაჲ საღმრთოჲ არს და ღმრთისათჳს, რამეთუ წარხჳდეთ შუებულნიწარუვალითა. და იყოს თქუმული ესე შემოკლებულ, რაჲთა არა იყოს შემაწუხებელნაკლულევანებითა და არცა ნამეტავ განგრძობითა.

ღმერთიიყო მარადის და არს და იყოს, და უფროჲსღა არს მარადის, რამეთუ "არს და იყოს".განყოფაჲ არს ჟამისა ამის ჩუენისაჲ და ბუნებისაჲ მდინარისაჲ, არამედ იგი არსი არსმარადის; და ამით სახელ ედვა, რაჟამს იგი ეჩუენა მოსეს მთასა ზედა, რამეთუ მიეღოყოველი არსებაჲ დაუსაბამოჲ დაუ სრულებელი. ვითარცა უფსკრული არსებისა მიუწდომელი,დაუსრულებელი, რომელი უზეშთაეს არს ყოვლისა ბუნებისა ჟამიერსა და ბუნებითსაგამოსახული გონებითა, ხოლო და ესეცა ფრიად მცირედ, და არა თუ ბუნებაჲ მისი, არამედსაქმეთაგან შეკრებითა აჩრდილი აჩრდილსა თანა ხატითა ჭეშმარიტად, რომელიშეპყრობადმდე წარვიდის და მოგონებადმდევე განგუეშორის.

დასინათლჱ მისი გონებითა ჩუენითა რაჟამს განვწმიდნეთ, ვითარცა ელვაჲ რაჲ მწრაფლწარვიდის სახილველთაგან. მე ესრე ვჰგონებ, ვითარმედ მისა წდომელითა მით მიიზიდავსმისა, რამეთუ მიუწდომელი იგი უსასო არნ და არა საძიებელ, და რომელთა იგი მიუწდომელარს და საკჳრველითა მით საწადელ არს ფრიად და მისა მიმართ წადიერებითა განსწმედს.და განწმედითა მით მსგავსსა გუყოფს; და რაჟამს ესრჱთ ვიპოვნეთ, ვითარცა თჳსთაგუეტეოდის.

დასიტეუაჲ ესე ჩემი კადნიერად იტყჳს; "ღმერთი ღმერთთა შორის აღრეულ და საცნაურარს, და იცნის საცნაურნი იგი, ვითარ მათ იცნეს იგი, რამეთუ ღმერთი დაუსრულებელარს, და რომელი რაჲ მისგან მისაწდომელ არს, დაუსრულებელ და უკუეთუ ვისმე ეგონოს,ვითარმედ ბუნებაჲ განმარტებულ არს იგი, ანუ თუ ყოვლითავე მიუწდომელ არს იგი, გინათუ ყოვლითავე მისაწდომელ, არამედ ვეძიებდეთ რაჲ იგი არს განმარტებულებით, რამეთუარა განმარტებულებაჲ არს ხოლო ბუნებაჲ ღმერთი, ვითარცა იგი შეერთებულთაგან არს, ბუნებაჲარს; შეერთებაჲ არს რომელ იგი დაუსრულებელ არს. ორ სახედ საცნაურ არს, რაჟამსმიუტევნის გონებამან სიღრმესა მას ზეცისასა, და არა პოოს სადამცა დაადგრა ანუმიეყრდნა აჩრდილსა ღმრთისასა.

და აწრომელ დაუსრულებელ არს აქა და გარეწარუვალი, უწოდა მას დაუსაბამოჲ; და რაჟამსმიხედნეს ქუესკნელსა, უწოდის უკუდავ, და წარუვალ არს; ორივე შეკრბის, უწოდისუკუდავ საუკუნო, რამეთუ საუკუნოჲ არა თუ ჟამი არს, არცა კერძოჲ ჟამისაჲ და არცაგანზომილ, არამედ ვითარცა იგი ჟამი ჩუენი არს ძრვაჲ მზისაჲ და განზომილი და საუკუნოჲ დაუსაბამოჲსაჲდაუსრულებელი არსებითა ვითარცა ძრვაჲ და სივრცჱ ჟამისაჲ.

და აწესე არს სიბრძნჱ ჩემი ღმრთისათჳს, რამეთუ არა. არს აწ ჟამი სიტყუად უფროჲს ამისა,და თქუმული ესე არა არს ღმრთისათჳს, არამედ განგებულებისათჳს ჴორცშესხმისა. დარაჟამს ვთქუა ღმერთი, ვიტყჳ მამასა და ძესა და სულსა წმიდასა, და არა განეფინებისღმრთეებაჲ უფროჲს ამისა, რაჲთა არა შემოვიხუნეთ ღმერთნი მრავალნი, და არცა უფროჲსამისა განისაზღვრების; არა სიგლახაკჱ ღმრთეებისაჲ ვთქუათ და ვიქმნეთ ჰურია ერთისახოლო თქუმითა და წარმართ - მრავალ-ღმრთეებითა, რამეთუ ბოროტი ორთაჲვე მათ სწორარს, დაღაცათუ თჳს-თჳს იხილვების. ესრჱთ არს წმიდაჲ წმიდათაჲ, რომლისაგან იფარვენსერაბინნი და უგალობენ სამწმიდაარობითა ერთღმრთეებასა და ერთსა უფლებასა, ვითარცაიგი სიბრძნის-მეტყუელთა ერთმან, რომელი უწინარჱს ჩუენსა, კეთილად და პატიოსნად.

და,რამეთუ არა კმა ეყო კეთილის-მყოფელსა მას აღძრვაჲ კეთილთა მათ თჳსთაჲ, არამედ ჯერიჩინა განფენაჲ მადლთაჲ, რაჲთა მრავალთა მიჰმადლოს (და ესე არს უმეტჱსი კეთილი),და რამეთუ პირველად იზრახა ძალთა მათთჳს ანგელოზებრთა ზეცისათა. და ზრახვაჲ იგიმისი იყო საქმჱ განსრულებული სიტყჳთა და სულითა წმიდითა. მაშინ დაემტკიცნესნათელნი იგი მეორენი, მსახურნი იგი პირველისა მის ნათლისანი; სულნი ცნობიერნი,გინა თუ ცეცხლნი შეუხებელნი და უსხეულონი, გინა თუ სხუანი ბუნებანი მსგავსნიამათნი. მნებავს სიტყუად, ვითარმედ აღუძრველ არიან იგინი ბოროტისა, და ყოველიაღძვრაჲ მათი არს კეთილისა მიმართ, რამეთუ მახლობელ არიან დღესა და განათლებულპირველად ღმრთისა მიერ, და ესენი არიან ნათელნი მეორენი, არამედ მაბრკოლებს მეთქუმად, ვითარმედ აღუძრავ არიან იგინი ბოროტისა მიმართ, რომელი იგი იყო მთიებიგანთიადისაჲ, ბრწყინვალე იქმნა ბნელ ამპარტავანებითაა და ძალნი იგი ბოროტნი, მისთანა მოქმედნი ბოროტისანი, სივლტოლითა მათითა კეთილისაგან და მიზეზ გუექმნეს ჩუენბოროტისა.

ესრჱთამასცა აქუნდა დაბადებულებაჲ გონიერი, ვითარ ვჰგონებ მე. აღვჰწონ დიდ-დიდთასაქმეთა მცირითა სიტყჳთა. და რაჟამს განემზადა კეთილად მის მიერ საქმჱ იგიპირველი, იზრახა მეორისა ამისთჳს სოფლისა, ნივთიერისა და სახილავისა, რომელ არსდამტკიცებაჲ ესე, შეზავებული ცათაგან და ქუეჟანისა, და რომელ რაჲ არს შორის მათსა,კეთილად განმზადებული ყოვლითავე, და უფროჲსღა ქებული განსრულებად ერთისა ამისგანსოფლისა, რაჲთა აჩუენოს, ვითარმედ შემძლებელ არს დაბადებად ბუნებასა არა თუმახლობელსა თჳსსა, არამედ ფრიად შორიელისა მისგან, რამეთუ მახლობელ ღმრთეებისაარიან ბუნებანი იგი გონიერნი და შორს მისგან ფრიად - ყოველი, რომელი არსსაცნობელთა ამათ ქუეშე, და უშუერღა მათსა - უსულონი და უძრავნი.

დაუკუეთუ ვინმე თქუას დღესასწაულის-მოყუარემან, ვითარმედ უგუმირე კიცუსა დეზითა, დაგუეტყოდე ჩუენ დღესასწაულისა ამისთჳს, რომლისათჳს არს კრებაჲ ესე ჩუენი დღეს, დამე ვყო ეგრჱთ, დაღაცათუ ვიწყე მაღლით პირველად, არამედ ნებამან და სიტყუამანმაიძულა.

გონებაჲ და გრძნობაჲ ესრჱთ განიყვნეს,და თითოეული თჳსსა საზღვარსა დაადგრა და უპყრიეს პატივი შემოქმედისა თჳსისაჲ, დააქებენ დამბადებელსა თჳსსა დუმილით და ქადაგებენ მას ჴმა-მაღლად. და ვიდრეაქამომდეარღარა ქმნულ არს შეზავებაჲ მათგან, და არცა შერევაჲ შეუზავებელთაჲ, რომელარს მეცნიერებაჲ სიბრძნისა დიდისაჲ და სიმდიდრჱ ბუნებათაჲ. და არღა ყოფილ არს ყოველისიმდიდრჱ კეთილის-ყოფისა მისისაჲ საცნაურ. და სიტყუამან დამბადებელისამან რაჟამსინება, მან ესე ცხოველი ერთი ორთავე ბუნებათაგანი, ხილულისა და უხილავისა, დამბადაკაცი. ხოლო ჴორცნი მისნი მოიხუნა სიჴშოჲსაგან,რომელ იგი პირველ დაბადებულ იყო, და თჳთ ყო ცხორებაჲ მის თანა, რომელსა თქუმულიუწესს სულად გონიერად მსგავსად ღმრთისა. დაამტკიცა ქუეყანასა ზედა მეორე სოფელი,დიდი მცირესა შინა, სხუაჲ ანგელოზი თაყუანის-მცემელი, შეზავებული, მხედვარიდაბადებულთა ხილულთაჲ და გულისხმის-მყოფელი უხილავთაჲ, მეუფჱ მეუფეთაჲქუეყანისათაჲ მეუფედ განჩინებული ზეცით, ქუეყანისაჲ და ზეცისაჲ, გამიერი დაუკუდავი, ხილული და ცნობილი შორის სიმდიდრესა და სიმცირესა. და იგი არს სულ დაჴორც, სულ - სიმდაბლითა და ჴორც - ამპარტავანებისათჳს; ერთი იგი, რაჲთა ეგოს დაადიდებდეს კეთილის-მყოფელსა მას, და მეორესა მას, რაჲთა ივნოს.

დარაჟამს ივნოს, მოეჴსენოს და განისწავლოს პატივცემული დიდებითა, ცხოველი აქა დაგანგებული და სხუად მიცვალებული. დასრულებაჲ საიდუმლოჲსაჲ ესე არს, ვითარმედწადიერებითა მისითა ღმრთისა მიმართ განღმრთნეს იგინი.

დამას მიმიევანებს მე ნათელი ჭეშმარიტებისაჲ მაცხოვარი, რაჲთა ვიხილოთ და მივსწუდეთნათელსა ღმრთეებისასა ღირსსა, რომელმან იგი შეაუღლა, და მერმე დამჴსნის და კუალადუდიდებულჱსად შეაყოს. ესე დაადგინა სამოთხესა მას შინა და პატივ სცა მასაზნაურებითა, რაჲთა იყოს პატივი კეთილის-მოქმედისაჲ მის არა უმცირჱსმიზეზის-მომცემელისაჲ მის, ქუეყანის-მოქმედ ნერგთაჲ მათ უკუდავთაჲ, რომელარიან ზრახვანი საღმრთონი, წრფელნი და სრულნი, შიშუელნი სიწრფოებითა ცხორებასაშინა უზაკუველსა, თჳნიერ საფარველისა და სამოსლისა. და ესრჱთ ჯერ იყო ყოფაჲ პირველისაჲ. და მისცაშჯული აზნაურებისაჲ, რაჲთა რომლისა სახისაგან მოიღოს, და რომლისაგან არა. ესე იყოხჱ მეცნიერებისაჲ, რომელი პირველად არა ბოროტად დაჰნერგა, არცა შორით დაეყენამისგან. ნუ მიავლინებ მონათა მისთა ღმრთის-მბრძოლნი, ნუცა ემსგავსებიედ გუელსამას! არამედ კეთილ არს, რაჟამს მოიღოს ჟამსა თჳსსა, რამეთუ, ვითარ ვჰგონებ, ხჱ იგიიყო ზრახვაჲ, რომელი შეჰგავს სულთა მათთჳს და კეთილისა, და კეთილთა მათთჳს,რომელნი ჯერეთ უსრულ არიან. და ნებაჲ მათი უძღებ არს, ვითარცა იგი არა კეთილ არსსაზრდელი სრული ჩჩჳლთა მათთჳს, რომელთა იგი უჴმნ სძჱ.

დაშურითა ეშმაკისაჲთა და ვნებითა დედაკაცისაჲთა, რომელი იგი შეემთხჳა მასდაჴსნილობითა, და მან დაარწმუნა (ჵ უძლურებაჲ ჩემი! რამეთუ რომელი იგი პირველისამამისაჲ იყო, იგი ჩემი არს), დაავიწყდა მცნებაჲ იგი, რომელი მოეცა და დაემორჩილამწარესა მას გემოჲს-ხილვასა, და განძებულ იქმნა იგი ხისა მისგან ცხორებისაჲსა დასამოთხისა და ღმრთისაგან ბოროტისა მისგან. და შეიმოსა სამოსელი ესე ტყავისაჲ,ჴორცნი ესე ზრქელნი არიან, და პირველად ცნა სირცხჳლი თჳსი და დაემალა ღმერთსა.არამედ ამით შეიძინა სიკუდილი და განკუთაჲ ცოდვისაჲ, რაჲთა არა იყოს ბოროტიუკუდავი. და იქმნა შურის-გებაჲ იგი წყალობა. და მე დამიჯერებიეს, ვითარმედ ესრე სწავლასღმერთმან.

დაპირველად განისწავლა იგი მრავალთა ცოდვილთათჳს, რომელი აღმოაცენა ძირმან ბოროტმანმრავლითა მიზეზითა მრავალთა ჟამთა, სიტყჳთა და შჯულითა წინაჲსწარმეტყუელთაკეთილის-ყოფითა, თქუმითა და გუემითა, წყლვითა და დაწყევითა, ბრძოლითა, ძლევითა,სივლტოლითა, ნიშებითა ჰაერთაჲთა, ქუეეანისაჲთა და ზღუათაჲთა, კაცთაჲთა,ქალაქთაჲთა, ნათესავთაჲთა, შეცვალებითა არა მოსალოდებელითა, და ამით ყოვლითა უნდაგანქარვებაჲ ბოროტისაჲ. და უკუანაჲსკნელ საჴმარ იყო წამალი ძლიერი სალმობათათჳსბოროტთა, სიძვაჲ, მრუშებაჲ, ცრუ-ფიცებჲჲ, მამათ-მავლობაჲ, და უკუანაჲსკნელ ყოვლისაბოროტისაჲ და პირველ არს კერპთ-მსახურებაჲ, მიცვალებაჲ მონებისაგან დამბადებელისამონებად დაბადებულთა. რამეთუ უჴმდა წამალი დიდი და იპოვა. და ესე თჳთ იყო სიტყუაჲიგი ღმრთისაჲ დაუსაბამოჲ, უხილავი, მიუწდომელი, უჴორცოჲ, პირველი პირველისაგან,ნათელი ნათლისაგან, აღმომაცენებელი ცხორებისაჲ, ბეჭედი შეუძრველი, მსგავსებაჲჭეშმარიტი, საზღვარი მამისაჲ და სიტვუაჲ მისი; მოვიდა ხატისა თჳსისა და შეიმოსნაჴორცნი ჴორციელთათჳს, და შეიზავა სულითა გონიერითა სულისა, ჩუენისათჳს, რაჲთაგაწმიდოს მსგავსი მსგავსითა. და კაც იქმნა ყოვლითავე, თჳნიერ ხოლო ცოდვისა. იშვაქალწულისაგან განწმედისათჳს ჴორცთა და სულისა მიერ წმიდისა, და ჯერ იყოპატივის-ცემად შობაჲ. და გამოვიდა ღმერთი მოღებულითა მით, ერთი ორთაგანი,შემსგავსებულთა სულისაგან წმიდისა; ერთმან ორთა ამათგანმან განაღმრთო და მეორე იგიგანიღმრთო.

ჵშეზავებაჲ საკჳრველი, ჵ შეზავებაჲ დიდებული! არსი იგი არს იქმნების და დაუბადებელიდაებადების, დაუტევნელი დაეტევის შუვამდგომელობითა სულისა გონიერისაჲთა.განმამდიდრებელი იგი დაგლახაკნების ჴორცითა ამით ჩუენითა, რაჲთა მე განვმდიდრნეღმრთეებითა, და სავსჱ დაცალიერდების მცირედ დიდებისაგან თჳსისა, რაჲთა მოვიღო მესავსებისაგან მისისა. რაჲ არს სიმდიდრე ესე კეთილისაჲ! რაჲ არს საჲდუმლოჲ ესევეთილისაჲ, რომელი ჩემთჳს იყოფის?! მოვიღე ხატებაჲ და არა დავიმარხე. მიიხუნაჴორცნი, რაჲთა დაიცვეს ხატი, და ჴორცნი უკუდავ ყვნეს, გჳზიარნა მეორედუსაკჳრველჱსად პირველისა მის ფრიად, რამეთუ მაშინ მოგუცა კეთილი, აწ თავს იდეანაკლულევანებაჲ; და ესე უფროჲსღა შუენის პირველისა მის!

ამისთჳსრაჲ მრქუან ჩუენ მაცილობელთა ღმრთის-მბრძოლთა, განმწარებულთა ძჳრის-მეტყუელ, სულნიქებულთანი დაბნელებულ ნათელსა თანა, რომელსა არა აქუს სწავლაჲ სიბრძნესა შინა,რომელთათჳს ქრისტე ცუდად მოკუდა, დაბადებულნი უმადლონი, სახენი ბოროტისანი?კეთილისათჳს აბრალება ღმერთსა? რავდენ შენთჳს დაწუნებულ იქმნა. რამეთუ"მწყემსი კეთილი მოვიდა წარწამედულისა, თავი თჳსი დადვა ცხოვართათჳსა",რომელთა მთათა ზედა შესწირვედ, და პოვა იგი წარწყმედული და აღიკიდა იგი მჴართათჳსთა ზედა,

რომლითააღიკიდა ჯუარი, და კუალად ეგო იგი ცხორებასა ზეცისასა და შეერთო იგი სამარადისოთამათ თანა. რამეთუ აღანთნა სანთლად ჴორცნი თჳსნი და მოჰმართა სახლი, განწმიდასოფელი ცოდვათაგან და ეძიებდა დრაქმასა, ხატსა სამეუფოსა, დაფლულსა შორის ვნებათა.და მოუწოდა მეგობართა თჳსთა ძალთა ანგელოზებრთა პოვნასა დრაქმაჲსასა და იზიარნასიხარულსა, რომელნი იგი იყვნეს მხიარულებით განგებულებასა მისსა. რამეთუ ნათელიიგი დიდი შეუდგეს ნათელსა წინამორბედისასა, და სიტყუაჲ ჴმასა, და სიძჱშემამკობელსა სძლისასა, რომელი განუმზადებს უფალსა ერსა თჳსსა, და განსწმედსწყლითა და სულითა. ამისთჳს აბრალება ღმერთსა?! ამისთჳს იზრახეა ბოროტი, რამეთუ"მოირტყა არდაგი" და დაჰბანნა ფერჴნი მოწაფეთანი, და აჩუენა გზაჲ მაღალიმდაბალთა? რამეთუ სულისათჳს დაღონებულისა დამდაბლდა, რაჲთა აღადგინოს დაცემულიქუეყანით ცოდვისაგან? და ვითარ არა აყუედრებდე, რამეთუ მეზუერეთა თანა ჭამდა დამოიმოწაფნა იგინი, რაჲთა შე-რაჲმე-იძინოს? და რაჲ იგი? - ცოდვილთა ჴსნაჲ. ნუ უკუეაბრალებდეს ვინმე მას მკურნალსა, რამეთუ მიხედის წყლულსა და თავს იდვისსულმერალობაჲ მისი, რაჲთა მოსცეს ცოდვილთა კურნებაჲ, და აღმოიყვანოს ცხოვარიჯურღმულისაგან, ვითარცა წერილ არს შჯულსა. მოივლინა,არამედ ვითარცა კაცი, რამეთუ ორთაგანი იყო; და დაშურა, მოემშია და მოეწყურა, დაშეძრწუნდა და ცრემლოოდა შჯულითა ჴორცთაჲთა. და უკუეთუ ვითარცა ღმერთსა შეემთხჳნესესევითარნი ესე, არამედ ნებაჲმამისაჲ შეჰრაცხე მოვლინებად, რომელსა იგი აჩემებს თავსა თჳსსა საქმედ. რამეთუპატივ სცემს ვითარცა დასაბამსა დაუსაბამოსა, რაჲთა არა საგონებელ იყოს, ვითარმედშეუმსგავსებელ არს იგი ღმრთისა. და ითქუმის, ვითარმედ მიეცა, და თჳთ მისცა თავითჳსი. და ითქუმის, ვითარმედ "აღადგინა იგი მამამან და აღამაღლა". წერილარს, ვითარმედ აღადგინა თავი თჳსი და აღამაღლა ნებითა და ჴელმწიფებითა. ხოლო შენმცირეთა მათ საქმეთა იტყჳ და დიდ-დიდთა მათ თანა წარჰვალ, და ვნებასა მისსაგანიზრახავ და არა აღიარებ, ვითარმედ თავით თჳსით იყო. ვითარცა აწ შეემთხუევისთქუმულთა რომელთაგანმე, ვითარმედ ღმერთსა პატივ სცემს და შეირწყუვის. დარომელთაგანმე, ვითარცა ჴორცნი იგი ჰნებავნ და განიყოფიან. აწ რომელთათჳს უფროჲსგანრისხნეს ღმერთი და, უფროჲსღა ვთქუათ, რომელთა უფროჲს მიეტეოს, რომელთა უფროჲსშეარწვუვენ, ანუ რომელნი უგუნურად განჰყოფენ, რამეთუ იგინი შეარწყუვიდეს და ესენიგანჰყოფდეს. რომელნიმე რიცხჳთ და რომელნიმეღმრთეებით დაჰბრკოლდებიან ჴორცთაგან, ეგრევე პურიანი და სამარიტელნი უწოდი შენ.ხოლო შემდგომისა მისთჳს დავდუმნე. უვარ ჰყოფა ღმრთეებასა? არცაღა ეშმაკნი ესრჱთ,შენ უფროჲს ჰურიათასა უვარის-მყოფელ ხარ და ეშმაკთა უძჳრჱს! რამეთუ მათ სახელიძეობისაჲ ბუნებისა შეერთებასა აჩემეს. და ეშმაკთა აღიარეს, ვითარმედ ღმერთი არს,რომელი განასხმიდა მათ, რამეთუ იცოდეს მის გამო, რომელი შეემთხუეოდა მათ, და შენარა შეიწყნარებ სწორებასა. უმჯობჱს იყო შენდა, თუმცა წინადაგეცჳთა ანუ განცოფებულიყავ (რაჲთა ვთქუა რაჲმე სიცილით), ვიდრე დადგრომა წინადაუცუეთელად დაუვარის-მყოფელსა ბოროტად.

მცირედღადა იხილო იესუ იორდანეს განწმედილი გაწმედითა ჩემითა, და უფროჲსღა ითქუმის,ვითარმედ განსწმედს წყალთა განწმედითჲ თჳსითა, რამეთუ მას არა უჴმდა განწმედაჲ,რომელი "აიხუამს ცოდვათა სოფლისათა"; და "ცათა განხუმულთა",წამებულსა სულისაგან წმიდისა მსგავსისა თჳსისა. და გამოიცადოს და სძლოს, და იმსახუროსანგელოზთაგან. "განკურნნეს ყოველნი სნეულებანი" და აღადგინნეს მკუდარნი(და ნეტარ თუმცა აღგადგინა შენ - მკუდარი წვალებისაგან!). და განასხნესეშმაკნი, რომელნიმე თავით თჳსით და რომელნიმე მოწაფეთა მისთა, და პურითა მცირითაგამოზარდნეს ბევრეულნი, და ვიდოდეს ზედა სიღრმესა, და მიეცეს მავნებელთა და ჯუარსეცუას, და ჯუარს აცუას ცოდვაჲ ჩუენი; ვითარცა ტარიგი შეიწირვის და ვითარცამღდელმან შეწიროს; ვითარცა კაცი დაეფლა და ვითარცა ღმერთი აღდგა. ამისა შემდგომადაღვიდეს ზეცად და მოვიდეს დიდებითა თჳსითა, რავდენ მრავალ არიან დღესასწაულნი საიდუმლოთაქრისტჱსთანი! და თავ ყოველთა ერთი არს - განსრულებაჲ და განახლებაჲ ჩემი, დამიქცევაჲ ჩემი პირველსავე ადამსა.

და აწშეიწყნარე შობაჲ და იმღერდ, დაღაცათუ არა ვითარცა იოვანვ მუცლით გამო, არამედვითარცა დავით წინაშე კიდობნისა. დააპატივ ეც აღწერასა და ადიდე შობაჲ, რომლითაგანიჴსენ საკრველთაგან შობისათა. და პატივ ეც მცირესა ბეთლემსა,რომელმან მოგაქციასამოთხედვე, და თაყუანის ეც ბაგასა, რომლისაგან გამოიზარდე სიტეჳთა, რაჟამს იგიიყავ უსიტყუელ. "იცან ჴარმან მომგებელი თჳსი - გიბრძანებს შენ ესაია - დავითარცა ვირმან ბაგაჲუფლისა თჳსისაჲ".

დაუკუეთუ წმიდათაგანი ხარ, ვითარცა შჯულსა წერილ არს, და აღმოიცოხნი სიტყუასა, დაღირს ხარ შეწირვად. და უკუეთუ არა წმიდათაგანი ხარ, რომელი არა ჯერ არს, არცადაკლვად ნაწილი წარმართებრი. ვარსკულავისა თანა რბიოდე, მოგუთა თანა ძღუენსაშესწირევდ, ოქროსა, გუნდრუკსა და მურსა, ვითარცა მეუფისა და ღმრთისა, ვითარცამკუდრისა შენთჳს მოკლულსა. მწყემსთა თანა ადიდებდ, ანგელოზთა თანა უგალობდ,მთავარ-ანგელოზთა თანა იხარებდ. იყავნ კრებაჲ ზოგადი ძალთა ზეცისათა დაქუეყანისათაჲ. მრწამს, რამეთუ დღესასწაულობენ დღეს, ვინაჲთგან მწვალობელ არიან იგინი და ღმრთის-მოყუარჱ,ვითარცა იგი მოაჴსენებს დავით შემდგომად ვნებისა, ვითარმედ აღვიდეს ქრისტჱს თანა,შემთხუევით უბრძანებს განხუმათაჲ. ერთ ხოლო მოიძულე შობისა ქრისტჱსი მოწყუედაჲ იგიჰეროდჱს მიერ ჩჩჳლთაჲ; და უფროჲსღა ითქუმის, პატივ სცა მას შესაწირავსა მობაძავქრისტჱსა უწინარჱს საკჳრველისა შესაწირავისა. უკუეთუ ივლტოდა იგი ეგჳპტედ, მისთანა ივლტოდე გულსმოდგინედ. რაჲზომ კეთილ არს სივლტოლაჲ ქრისტჱს თანა, რაჟამსიდევნოს იგი! უკუეთუ იდევნოს ეგჳპტედ, მოუწოდე მას ეგჳპტით, და იგი მუნ კეთილადიმსახურების. ვიდოდე ყოველსა ჰასაკსა ქრისტჱსსა და ძალითა მისითა უბიწოდ დაიცევ.ვითარცა მოწაფჱ ქრისტჱსი განწმიდენ, წინადაიცჳთე, განიძარცუე საბურველი შობისაჲ დაამისსა შემდგომად ასწავებდტაძარსა შინა. და ნახენ ღმრთის.მოფარდულნი, და უკუეთუ შეგემთხჳოსშენ ქვისა დაკრებაჲ, მიითუალე. მე უწვი, რამეთუ განერე შენ მოისართაგან ფარულად დახჳდოდი შორის მათსა ვითარცა ღმერთი, რამეთუ სიტყუაჲ არა ეცემის. უკუეთუწარგადგინონ შენ წინაშე პეროდესა, ნუ უფროჲს-მეტყუელისა მის იტყჳ, რამეთუჰრცხუენინ დუმილისაგან შენისა უფროჲს-მეტყუელისა. ეძიებდ დარჩომილსა მას, მიიღენავღელი ნავღლისა მისთჳს, სუ ძმარი, ეძიებდ ნერწყუასა მისსა, თავს იდევყურიმლის-ცემაჲ მისთჳს, დაიდგ გჳრგჳნი ეკლისაჲ, ფიცხლად ცხორებითა ღმრთისათჳს.შეიმოსე სამოსელი ძოწეული კიცხევისაჲ, შეიწენარვ ლერწამი, თაყუანის იცემემოკიცხალთაგან ჭეშმარიტთა. უკუანაჲსკნელ, მის თანა ჯუარს ეცუ, მის თანა მოჰკუედ,მის თანა დაეფალ, რაჲთა მის თანა ასდგე და მის თანა იდიდო, და მის თანა ჰსუფევდედა ჰხედვიდე, ვითარ იგი შესაძლებელ იყოს. და იხილვებოდი ღმრთისაგან თაყუანისსაცემელისა სამებისა დიდებულისა, რომელსა ვევედრებით, რაჲთა გამოგჳბრწვინდეს ჩუენ,ვითარ იგი შესაძლებელ იყოს კრულებასა მას ჴორცთასა ქრისტე იესუჲს მიერ, უფლისაჩუენისა, რომლისაჲ არს დიდებაჲ უკუნითი უკუნისამდე, ამენ.

"მრავალთავი"

ილია აბულაძე, შრომები, ტ. 3, თბილისი, 1982 წ.

http://titus.uni-frankfurt.de/indexe.htm?/texte/texte2.htm#georgant

წმიდა მაკარი დიდი

2011-12-30T22:53:00.001+04:00

სწავლანი

თავი მეორე

რომელნიისმენდენ სიტყუათა ღმრთისათა და იქმოდინ ნაყოფსა კეთილსა, სასწაულნი მათ თანაესენი არიან: სულთქუმაჲ, ტირილი, კრძალვაჲ, დუმილი, მჭმუნვარებაჲ, მოთმინებაჲ,გლოვაჲ, სალმობით დაყუდებაჲ, თავის წონაჲ, ტკივილი გულისაჲ შიშისათჳს ღმრთისა,მღჳძარებაჲ, მარხვაჲ, სიმშჳდჱ, სულგრძელებაჲ, ლოცვაჲ დაუცადებელი, წურთაჲ წმიდათაწერილთაჲ, სარწმუნოებაჲ, სიმდაბლჱ, ძმათამოყუარებაჲ, ტკივილი, ჭირვეულობაჲ,მორჩილებაჲ, სახიერებაჲ, შუენიერებაჲ და ყოველივე სინათლჱ, რომელ არს უფალი.

ხოლორომელნი არა იქმოდინ ნაყოფსა ცხორებისა საუკუნოჲსასა, სასწაულნი მათა თანა ესენიარიან: მოწყინებაჲ, განცხრომაჲ, უსმობაჲ, უკრძალველობაჲ, დრტჳნვაჲ, სიფიცხლჱ,ნაყროვნებაჲ, შეგინებულებაჲ, რისხვაჲ, გულისწყრომაჲ, ძჳრის-ზრახვაჲ, სილაღჱ,ამპარტავანებაჲ, ურწმუნოებაჲ, ცუდად მეტყუელებაჲ, დაუწყნარებელობაჲ, დავიწყებაჲ,შფოთი, მოხუეჭაჲ, ვეცხლისმოყურებაჲ, შური, ჴდომაჲ, უჟამოჲ სიცილი, თჳთრჩულობაჲ და ყოველივესიბნელჱ, რომელ არს ეშმაკი.

კითხვაჲ:რაჲ არს ეშმაკი, ანუ ოდეს ცოდა და იქმნა ეშმაკ?

მიგებაჲ:სული არს სიტყჳერი სოფელსა შინა მზრახვალი ბოროტისაჲ, ხოლო თჳსისა უკეთურებისა დაბნელისა გონებისა მისისაგან ბნელ იქმნა იგი. ხოლო ჯერ-არს, რაჲთა უღრმესადრეგულისჴმა-ვყვნეთ წმიდანი წერილნი, რამეთუ უწინარეს ადამისა გარდაჰჴდა იგი და იქმნაეშმაკ, რამეთუ ნებაჲ ღმრთისაჲ არა ყო, ვითარცა წერილ არს: “ვითარ გარდამოვარდა ზეცითმთიები იგი”. და მოციქული იტყჳს, ვითარმედ: “უწინარეს შჯულისა ცოდვაჲ იყო სოფელსაშინა”. ხოლო ცოდვად უწოდს წინამძღუარსა მას და მპოვნელსა მას ცოდვისასა. და კუალადდაცემისათჳს კაცისა იტყჳს, ვითარმედ: “ცოდვამან მიზეზი პოვა მცნებისა მისგან,რომელი ადამისდა მიცემულ იყო და მაცთუნა მე და მის მიერ მომკლა მე. ამიერითგანშჯული წმიდა არს და მცნებაჲ იგი წმიდა და მართალ და კეთილ. აწ უკუე კეთილი იგისიკუდილ მექმნაა? ნუ იყოფინ! არამედ ცოდვაჲ იგი. რაჲთა ჩნდეს ცოდვაჲ იგი კეთილითამით, რომელი იქმნა ჩემდა სიკუდილ, რაჲთა იყოს გარდარეულად ცოდვილ ცოდვაჲ იგიმცნებისა მისგან”. ამით ყოვლითა საცნაურ არს, ვითარმედ უწინარეს ადამისა იყოცოდვაჲ სოფელსა შინა, რომელ არსეშმაკი. და კუალად მტერობითა მით, რომელი აქუნდა კაცისა მიმართ, იქმნაგარდამეტებულად ცოდვილ მზაკუვარებისა და შურისა მისისათჳს, რამეთუ იყო უწინარესამისა დიდ ფრიად და დიდებულ და პატივცემულ. იყო იგი დიდებითაანგელოზთმთავრობისაჲთა და ინება მან, რაჲთამცა ღმერთ იქმნა და შევიდა იგიწინააღდგომასა ღმრთეებისასა, რაჲთამცა პატივი იგი მოიტაცა, ვითარცა წერილ არს,ვითარმედ: “უსამართლოსა მას მთავარსა ღმერთ-ყოფაჲ ენება”. ამისთჳს გარდამოვარდაქუეყანად განმზრახთა და მორჩილთა მისთა ეშმაკთა თანა.

ხოლოიგი, გარდამოვარდა რაჲ ზეცით, არცაღა სინანულსა შევიდა, რაჲთამცა ევედრა მეუფესადა აღვიდამცა პირველსა მას პატივსა, არამედ ესეცა შესძინა თჳსსა უკეთურებასა დაშვა შური კაცსაზედა და შეშურდა მას, რამეთუ ხედვიდა მიწისაგანსა მას ხატად ღმრთისა შექმნულსა,რომელი მეუფებდა ყოველთავე ხილულთა ზედა. ამისთჳსცა მოუჴდა ზაკუვით და აღუთქუაღმრთეებაჲ, უკუეთუ ჭამოს ხისა მისგან, რომლისაგან ღმერთმან დააყენა. და ესრეთ ესევითარითამით აღთქუმითა გარდამოაგდო კაცი პირველისა მის პატივისაგან და მიიღო იგიჴელმწიფებასა ქუეშე თჳსსა და ყო იგი ცოდვილ. ხოლო თჳთ გარდარეულად ცოდვილ იქმნა დაგამოუჩნდა გონებაჲ იგი მისი ბოროტი და ამპარტავანებაჲ სიმაღლისა მისისაჲ, რამეთუსიმანქნით ენება მოტაცებად პატივისა მის სამეუფოჲსა, რომელი მოცემულ იყო კაცისა დასოფელსა შინა. ხოლო გარდამოვარდა იგი ზეცით, ვითარცა პირველ ვთქუ, და კუალადკაციცა აცთუნა, რამეთუ იყო იგი დაბადებული მეუფისაჲ, და აწ დატევებულ იქმნა იგისხჳსა განგებისათჳს. ვითარცა რკინაჲ ფიცხელი და უჴმარი არა იქმნებიან ჭურჭლად,შექმნიან იგი გურდემლად, რაჲთა მიერ სხუანი ჭურჭელნი შეიქმნენ, ეგრეთვე უკეთურიიგი არა მეყსეულად დაისაჯა გეჰენიასა შინა, არამედ აცთუნა რაჲ კაცი, დაუტევა იგიღმერთმან ჟამთა რავდენთამე, რაჲთა გამოიცადოს მის მიერ ნათესავი კაცთაჲ, ვითარცაიობსა შინა წერილ არს მისთჳს, ვითარმედ: “დგას იგი, ვითარცა გურდემლი უქმი",რაჲთა მის მიერ გამოიცადნენ კაცნი და გამოჩნდენ, რომელთა-იგი შეიყუარეს ღმერთი დაარა მიიღეს მის თანა ზიარებაჲ, არამედ ყოველივე განსაცდელი მის მიერ მოწევნულიმოითმინეს და ღმერთსა სათნო-ეყვნეს, ვითარცა გამოჩნდეს ყოველნივე წმიდანი, რომელნისათნო-ეყვნეს უფალსა.

ამისთჳსცაპიველადვე ეტყოდა ღმერთი ადამს, ვითარმედ: “ყოვლისაგანვე ხისა, რომელი არსსამოთხესა შინა, შჭამო, ხოლო ხისა მისგან, რომელი არს საცნობელ კეთილისა დაბოროტისა, მისგანი არა შჭამო, რომელსა დღესა შჭამო მისგანი, სიკუდილითა მოჰკუდე”,რამეთუ იყო რაჲმე მაშინ, რომლისაგან არა ჯერ-იყო ჭამაჲ. ამისთჳს აყენებდა მისგანღმერთი და მისცა მცნებაჲ თჳსი ცხორებისათჳს მისისა. ხოლო დაფარულადრე ესრეცაგულის-ჴმა-იყოფების სიტყუაჲ ესე წერილისაჲ ამის, ვითარმედ ხეთაგულის-ჴმისსაყოფელთა იტყჳს სამოთხისა სულიერისათა წმიდათა ძალთა, და თჳთ ეშმაკსა-- ხედ საცნაურად ბოროტისა და კეთილისა, და მისგან დააყენა ღმერთმან, რაჲთა არაეზიარებოდის საქმეთა მისთა. ხოლო სხუათა მათ რაჲთა იყოს მოყუარე და თანა-ზიარ.

კითხვაჲ:მაშა, ვითარ შენ იტყჳ, ხჱ იგი გულისჴმის-ყოფისაჲ ეშმაკი იყო?

მიგებაჲ:მრავალსახედ გულისჴმა-იყოფების სიტყუაჲ ესე. რამეთუ ხჱ იგი ხჱ იყო ხილული, ვითარცასხუანი ხენი და სამოთხჱ იგი სამოთხჱ იყო ხილული. არამედ ხილულნი სახე არიანუხილავთა, რამეთუ ვითარცა თითოეულსა ჩუენგანსა თანა ორნი კაცნი არიან -- ერთიჴორცთაჲ და მეორჱ იგი სულისაჲ, ეგრეთვე მაშინ ხილული იგი კაცი ხილულსა სამოთხესაშინა იშუებდა და შინაგანი იგი კაცი გულისაჲ უხილავსა მას საცნაურსა წმიდათაანგელოზთა სამოთხესა შინა იშუებდა. და ხჱ იგი ხილული იყო, რომლისაჲ არა უბრძანაღმერთმან ჭამაჲ მისგან, რამეთუ ყოვლისავე ხილულისა მეუფედ დაადგინა იგი ღმერთმანდა მის ერთისა ხისაჲ ოდენ არა მისცა ჴელმწიფებაჲ განგებულებით, რაჲთა აქუნდეს იგიმოსაჴსენებელად სამეუფოჲსა მის პატივისა და უწყოდის, ვითარმედ არს უზეშთაესი მისადამბადებელი მისი და რაჲთა არა მოვიდეს სიმაღლედ თჳთუფლებისა მისისათჳს და ეგონოსთავი თჳსი, ვითარმედ ღმერთი არს. ხოლო მიეცა მას მცნებაჲ იგი ცხორებისათჳს მისისა,ვითარცა წერილ არს, და სიტყუაჲ იყო, რომელმან წარწყმიდაიგი და შეაგდო ურჩებასა ღმრთისასა. ხოლო დაუტევა რაჲ მან სიტყუაჲ იგი ღმრთისაჲ დაისმინნა სიტყუანი იგი მტერისანი და ჭამა ხისა მისგან და ეუფლა ნაყოფისა მის მიერ,რომელმან-იგი აცთუნა გუელისა მიერ და შევიდა მის თანა სიკუდილი, რომელ-იგი არსგონებაჲ ჴორციელი, ვითარცა წერილ არს, და ესრეთ ღუარძლი იგი ვნებათაჲ დაითესამტერისა მიერ სულსა შორის და ჴორცთა.

ხოლოაწ მომატყუებელი იგი ცხორებისა ჩუენისაჲ ჴორცი ქრისტესი, პური იგი მადლობისაჲსიტყჳთა განწმდების და რომელნი სარწმუნოებით და სიწმიდით მიიღებდენ, ცხორება დაჴორც ქრისტესა ექმნების. და ესრეთ განწმდების სული იგი და ჴორცნი და მიეახლების დადაეგების ღმერთსა კაცი იგი. და ვითარცა მაშინ სიტყჳთა მტერისაჲთა კაცი მოკუდა,ეგრეთვე აწ სიტყჳთა ღმრთისაჲთა კულად განახლების და განცხოველდების გონებითა,რამეთუ მაშინ უკეთური იგი გუელისა მიერ ეზრახა დედაკაცსა.

მევჰგონებ, ვითარმედ ვერ იკადრებდა მიახლებად ადამისა, არამედ დაარწმუნა უუძლურესსამას ბუნებასა დედაკაცისასა და მის მიერ აცთუნა ადამ და ესრეთ მოვიდა მათ ზედასიკუდილი ბრძანებისაებრმეუფისა. რამეთუ უკუეთუმცა არა ესმინა მტერისაჲ, იგიმცა, რომელმან იკადრაესევითარი საქმეჱ, დაშჯილ იყომცა, ხოლო იგინიმცა შესრულ იყვნეს უმეტესსა დიდებასა.ეგრეთვე აქა სიტყჳთა მეორისა ადამისითა მუცლად-იღო მეორემან ევა -- წმიდამანდედოფალმან მარიამ და მის მიერ იშვა ცხორებაჲ ყოველთავე მორწმუნეთა სახელისამისისათაჲ. ხოლო იყო, ვითარცა პირველ ვთქუთ, ცოდვაჲ იგი, რომელ არს ეშმაკი,სოფელსა შინა უწინარეს ადამის გარდასლვისა მცნებისაგან, ვითარცა წერილნი იტყჳან: “დასიფიცხლისათჳს მისისა და შეუნანელისა მის გულისა” მისისა მიერითგანვე დაისაჯა, “რაჲთაშევიდეს გეჰენიასა”. არამედ ვინაჲთგან აცთუნა კაცი და განაგდო იგი სამოთხით დაენება ღმერთსა, რაჲთა განაახლოს დაბადებული თჳსი და მოიყვანოს პირველსა მასდიდებასა, ამისთჳს დაუტევა იგი, რაჲთა მის მიერ გამოიცადებოდის და არს იგი,ვითარცა შოლტი, გინა თუ კუერთხი სასწავლელად ჩუენდა, რაჲთა, დაღაცათუ მას არაჰნებავს, არამედ თჳნიერ ნებისა მისისა იქმნას განგებულებაჲ დიდი მის მიერ დაგონებაჲ იგი ბოროტი იქმნას შემწე კეთილისა. რამეთუ იგი უკეთურისა მის გონებისამისისაგან ისწრაფის, რაჲთამცა ყოველნივე კაცნი წარწყმიდნა და მძლეთა მიერ მისთაიქმნების იგი უმეტესად ცოდვილ და დასასჯელ, ხოლო მართალნი მისისა ბრძოლისა მიერუმეტესსა პატივსა და დიდებასა მოატყუებენ თავთა თჳსთა. რამეთუ ნებასა მტერისასაყოველთაჲვე წარწყმედაჲ ჰნებავს, ამისთჳსცა გუბრძავს დაუცადებელად ყოვლითავეღონისძიებითა და კუალად ღმერთი ისწრაფის “ყოვლითავე ღონისძიებითა ცხორებისათჳსკაცთაჲსა” ძალითა მადლისა მისისაჲთა სარწმუნოებისაებრ თჳთეულისა.

ხოლოამისთჳს დაუტევა იგი ღმერთმან გამოსაცდელად და საწურთელად კაცთა შემდგომად ადამისცთომისა, რამეთუ ვინაჲთგან აცთუნა იგი, მიიღო მისგან ჴელმწიფებაჲ მისი და ესრეთეუფლა მას და მაშინ იქმნა მთავარ ამის სოფლისა. რამეთუ მთავარი ამის სოფლისაჲ დამეუფჱ ყოველთავე ხილულთაჲ კაცი იყო, რომელი-იგი დაედგინა ღმერთსა პირველადვე დავერცა ცეცხლი რას ავნებდა, ვერცა წყალი მოაშთობდა, არცა მჴეცნი შეეხებოდეს, ვერცაწამლიანნი იგი ქუეწარმავალნი რაჲთ მოაკუდინებდეს, რამეთუ უკუდავ იყო იგი. ხოლორაჟამს აცთუნა იგი მტერმან, მისცა მაცთუნებელსა მას თჳსსა მთავრობაჲ იგი დაჴელმწიფებაჲ მისი შენდობითა ღმრთისაჲთა. და ამისთჳს მეწამლენი და მსახრვალნი დაგრძნეულნი შეწევნითა ეშმაკისაჲთა სასწაულთა იქმან და სძლევენ გუელთა და ღრიაკალთადა ცეცხლსა და წყალსა, ვითარცა იქმოდეს იანე და იანბრე, რომელნი წინააღუდგებოდესმოსეს და კუალად ვითარ იქმოდა სჳმონ მოგჳ, რომელი-იგი წინააღუდგებოდა პეტრესმოციქულსა. და ესე ყოველი მიშუებულ არს, რაჲთა იქმნებოდის მორჩილთა მისთა მიერგამოსაცდელად ბუნებისა კაცთაჲსა.

დაკუალად სიტყუაჲცა იგი წერილისაჲ, რომელსა იტყჳს, ვითარმედ: “ბნელი იყო წყალთა ზედა”,რომელსა-მე ბნელსა იტყჳს? დაღაცათუ ვინმე თქუას, ვითარმედ აჩრდილი ცისაჲ უწინარესმზისა დაბადებისა იქმოდა ბნელსა მას, არამედ, ვითარცა პირველ ვთქუთ, ყოველნივეხილულნი სახენი და მსგავსებანი არიან უხილავთა მათ, რამეთუ ვიცი მე ბნელი ფარულისიტყჳერი სოფლისაჲ უშინაგანესი ცხადისა მის და ხილულისა ბნელისა და აჩრდილისა. დავიცი კუალად მზჱ ნათლისა გამოუთქუმელისაჲ და უშინაგანესი ამის მზისა. და იგი არსნათელი, “რომელი ბნელსა შინა ჩანს და ბნელი მას ვერ ეწია”.

ესეიგი არს, ვითარმედ ვერცა იხილა, ვერცა იცნა იგი გამოუთქუმელისა მისგან დაუხილავისა ნათლისა ღმრთეებისა, რამეთუ წმიდათა, რომელთა ენებოს, მათ ოდენგამოეცხადების გონებასა შინა, ვითარცა დაიტევდენ ძალისაებრ მათისა.

ხოლო,ვითარცა ვთქუ, იყო მაშინვე უკეთური იგი დაცემულ, რამეთუ იგიცა ყოვლისავე დამბადებელისაღმრთისა სიტყჳსა დაბადებული არს და აქუნდა მას თჳთუფალი ნებაჲ და ესრეთ ამაღლდასამეუფოსა მას პატივსა ზედა და აღივსო შურითა კაცისაჲთა და აცთუნა იგი და უმეტესიდაცემაჲ ქმნა და მაშინვე განეგო დაშჯაჲ მისი გეჰენიასა შინა. არამედ, ვითარცაპირველ ვთქუ, მიუტევა იგი ღმერთმან განგებულებით, რაჲთა თჳნიერ ნებისა მისისადიდებაჲ დიდი მოატყუას წმიდათა და უდიდებულეს იქმნენ იგინი ფრიადისა მისმოთმინებისა მათისათჳს, ხოლო იგი უცოდვილეს და გარდამეტებულად დასაშჯელ -- ბოროტთამათ ღონისძიებათა მისთათჳს და ესრეთ უმეტესსა პატიჟსა თანამდებ იყოს “და იქმნასგარდარეულად ცოდვილ ცოდვაჲ იგი მცნებისა მიერ” და განქიქებულ იქმნას უკეთურებაჲმისი და შეჩუენებულ იქმნას ყოველთაგანვე ძალთა საცნაურთა წმიდათა ანგელოზთასაუკეთურებისა მისისათჳს, რომელი-იგი აჩუენა პირველად ევას ზედა და შეაგდო იგიურჩებასა მცნებისა ღმრთისასა და მის მიერ აცთუნა ადამ მსგავსითა მით ჭურჭლითა,რამეთუ ვერ შემძლებელ იყო, თუმცა შიშუელი მოუჴდა ადამსა დიდებისა მისისათჳს,რომელი აქუნდა ადამს. ამისთჳს დედაკაცისა მიერ აცთუნა იგი და ესრეთ გამოაგდოდიდებისა მისგან. მაშინ იპოვა ადამ შიშუელი და იხილა სირცხჳლი თჳსი, რომელსა-იგიპირველად არა ხედვიდა, რამეთუ გონებაჲ მისი შუენიერებათა მათ შინა ზეცისათაიშუებდა.

ხოლოშემდგომად ცთომისა გულისსიტყუანი მისნი ქუეყანად გარდამოჴდეს და მარტივი იგი დაკეთილი გონებაჲ მისი შეეთხზნა გონებასა ჴორციელსა და დაიჴშა კარი სამოთხისაჲ დადაიდგინა მუნ მახჳლი იგი ცეცხილსაჲ იქცევისი და ქერობინი მოტყინარჱ სცავს მუნ,რაჲთა არა შევიდეს ადამ და ჭამოს ხისა მისგან და ცხონდეს უკუნისამდე. ხოლო ამასსაქმესა ცხადად არა ვირწმუნებთ, თუ ესრეთ ყოფილ არს, ხოლო ფარულად თითოეულისასულსა შინა იპოების საქმჱ ესე, რამეთუ შემოგარე გულისა ძეს საბურველი იგი ბნელისაჲდა ცეცხლი იგი სულისა ამის სოფლისაჲ, რომელი-იგი არა უტევებს გონებასა მიახლებადღმრთისა და აყენებს სულსა, რაჲთა ვერ ილოცვიდეს, ვითარცა ჰნებავს და რაჲთა ვერმოიღოს სარწმუნეობაჲ, ვითარცა ენებოს და რაჲთა ვერ შეიყუაროს ღმერთი, ვითარცაჯერ-არს. ხოლო ესე გამოცდილებით უწყიან მათ, რომელთა მიუცემიან თავნი მათნისრულიად ღმრთისადა, რომელნი მარადის ლოცვასა შინა მდგომარე არიან და აღუღებიასრულიადი ბრძოლაჲ წინააღმდგომისა მიმართ.

ხოლოვჰგონებ მე, ვითარმედ პირველი იგი დიდებაჲ ადამისი იხილა მტერმან პირსა ზედამოსესსა და მოიწყლა გული მისი და გულისჴმა-ყო, ვითარმედ ეგულების დაცემაჲმეუფებისაგან თჳსისა. და შესაძლებელ არს აქაცა განგონებად სიტყუაჲ იგიმოციქულისაჲ, რომელსა იტყჳს, ვითარმედ: “მეუფებდა სიკუდილი ადამისითგან ვიდრემოსესამდე უცოდველთაცა ზედა”. რამეთუ რაჟამს იხილა დიდებაჲ იგი მოსესი, მოიწყლაიგი და იჭჳთა და სასოებითდაეცა მეუფებისაგან თჳსისა სიკუდილი. ხოლო რაჟამს მოვიდა უფალი ჭეშმარიტებით,დაეცა, რამეთუ განათავისუფლა მან კაცი სიკუდილისაგან და აღდგა მკუდრეთით და აღვიდაზეცად და დაჯდა მარჯუენით დიდებულებისა სავსჱ დიდებითა არა პირითა ოდენ, ვითარცამოსე, არამედ ყოვლითავე გუამითა და ყოვლითავე თჳთებითა და თჳსითა და დაეცაჭეშმარიტებით სიკუდილი. და ვჰგონებ, ვითარმედ დიდებაჲ იგი, რომელი აქუნდა მოსეს,სახე იყო პირველისა მის ადამისი, რომელი დაიბადა ჴელითა ღმრთისაჲთა, რომელი-იგიიხილა სიკუდილმან და ვერ ეძლო თუალთა შედგმად მისა და მოიწყლა, რამეთუ ესვიდადაჴსნასა მეუფებისა თჳსისასა და ეგრეთცა იქმნა. ხოლო აწ იგი დიდებაჲ შინაგანსაკაცსა თანა მოუგია ჭეშმარიტთა ქრისტეანეთა და შინაგან მათსა დაეცემის დაგანქარდების სიკუდილი და ვნებანი იგი უპატიოებისანი მოუძლურდებიან და უჩინოიქმნებიან სრულთა ქრისტიანეთაგან, რამეთუ დიდებაჲ იგი სულისა წმიდისაჲ ბრწყინავსგულთა შინა მათთა და ესრეთ აღდგომასა მას მეორესა განქარდეს სრულიად სიკუდილიგუამთა მათგან, რომელნი დიდებულ არიან ნათელსა შინა ვითარცა-იგი აქაჲთვე ღირსიქმნებიან და შეიწყნარებენ მას გულის-ჴმის-ყოფით და ყოვლითავე გულსავსებითა სულნიწმიდათანი.

დაამისთჳს დაიტევა და დაიდვა ეშმაკი, ვითარცა პირველად ვთქუ, გამოსაცდელად კაცთაბნელი იგი სიტყჳერი და სულიერი, რომლისაცა სახე არს ბნელი ესე. და ბნელსა მას შინამრავალნი ძალნი უკეთურებისანი და მთავრობანი და ჴელმწიფებანი ვლენან და არსმთავარი იგი მათი მბრძოლ ჩუენდა, რაჲთა რომელთა-იგი ღმერთი სრულიად შეიყუარეს,მოღუაწებითა მათითა სძლონ მანქანებათა მისთა და ყოველივე მის მიერ მოწევნულიგანსაცდელი მოითმინონ და ესრეთ სრულ იქმნენ და ბრძოლამან მათმან უმეტესი დიდებაჲმოატყუას მათ თჳნიერ ნებისა თჳსისა.

ხოლოღმერთი ზის, ვითარცა საბრძოლსა შინა, წმიდათა ძალთა თანა და ანგელოზთა დაყოველთავე მჴედრობათა თანა ზეცისათა და ხედავს მოღუაწეთა და მძლეთა და რაჟამსვინმე ჩუენგანმან სძლოს, სიხარული დიდი იქმნების ცათა შინა და ქებანი და გჳრგჳნნიდა დიდნი ნაჭნი სულიერნი და პატივნი ზეცისანი მიეცემიან მათ, რომელნი განერნესსარწმუნოებითა და სიმჴნითა მათითა მახეთაგან ეშმაკისათა. და ამათი ძლევაჲ მათსირცხჳლსა მოატყუებს, რამეთუ არა კეთილ იყო, რაჲთამცა სიტყჳერნი კაცნი იყვნესმცაუქმად, ვითარცა შეშანი. არამედ ჯერ-იყო, რაჲთამცა პიველად გამოიცადნეს და ესრეთმცამიიღეს სასყიდელი. რამეთუ ვითარცა საასპარეზესა შინა, გინა თუ სარბიელსა რაჟამსზინ მეფჱ მაღალსა ადგილსა და ხედავნ, თუ ვინ-ძი სძლოს და თითოეულსა ეტლსა ჰქონანღონენი და სიმარჯუენი, რაჲთამცა დასცა მეორჱ და სძლო მას, ეგრეთვე უკეთური იგიმარადის განჰმზადებს თავსა თჳსსა დაცემად კაცისა და ყოვლითავე სიჴელოვნითა დასიმანქნითა თჳსითა ისწრაფის, რაჲთამცა სძლია მას და შეიპყრამცა მრავალფერითა მითდა თითოსახითა მახითა თჳსითა -- გინა თუ სიმდიდრითა, გინა თუ სიბრძნითა ამისსოფლისაჲთა, გინა თუ დიდებითა კაცთაჲთა, ანუ გემოჲთა ჴორცთაჲთა, ანუმთავრობისმოყუარებითა, ანუ ქებითა კაცთაჲთა, ანუ დაჭირვებითა ჴორციელთასაქმეთაჲთა, ანუ ვნებითა ჴორცთაჲთა, ანუ გულისსიტყჳთა ბოროტითა, ანუ შიშითა დაგულისკლებითა, რომელი მის მიერ აღიძრვის სულსა შინა, რაჲთა რომლითაცა სახითადასცეს სული იგი. ხოლო ეგრეთვე თანა-აც, რაჲთა სულიცა იქმოდის, რომელსა-იგი აქუსეგევითარი იგი ძალი ღმრთისაჲ, რაჲთა იღუწიდეს და წინააღუდგებოდის ჴელოვნებათამისთა და ესრეთ შემძლებელ იქმნას მრავლითა მოღუაწებითა და სიფრთხილითა დამოთმინებითა და საწმუნოებითა განრომად მისგან და ძლევისა გჳრგჳნისა მიღებად.რამეთუ საწურთელად ჩუენდა და გამოსაცდელად მოცემულ არს მთავარი იგი ამის სოფლისაჲდა თითოსახითა განსაცდელითა და ჭირითა სრულ იქმნნეს ყოველნივე წმიდანი და დიდსადიდებასა და უმეტესსა პატივსა მოიგებენ იგინი.

ხოლომას მიეცემის უმეტესი ტანჯვაჲ გეჰენიასა ბოროტისა მის გონებისა მისისათჳს, რამეთუვითარცა კუერთხი ცხოველისა ხისაგან მოეკუეთების და შოლტი ცხოველისა პირუტყჳსაგანგამოვალს საწურთელად ჩჩჳლთა, ეგრეთვე უკეთური იგი მოეკუეთა ზეცისა კრებულისაგანცხოველთაჲსა და მისცა თავი თჳსი გონებასა ჴორციელსა ყოველით კერძოვე და იქცევისქუეყანასა ზედა, რამეთუ იგიცა დაბადებული არს და მის მიერ დიდი განგებულებაჲაღესრულების, ვითარცა წერილ არს: “რაჲთა შეეწიოს ბოროტი იგი კეთილსა მას გონებითაარაკეთილითა”. რამეთუ რომელთაცა ჭეშმარიტებით ღმერთი უყუარს და მცნებისაებრ მისისაშედგომაჲ მისი ჰნებავს, რაჟამს-იგი იტანჯებოდიან, მაშინ უფროჲსად გულითამჴურვალითამიივლტიან ღმრთისა და ითხოვენ მისმიერსა შეწევნასა და იგი ჰბრძავს, ხოლო სძლევსვერკეთილისა მის და მართლისა გონებისა მათისათჳს. და რაჲზომცა მტერი სტანჯვიდეს,ესეზომვე უმაღლესად მიეახლებიან იგინი ღმერთსა. რამეთუ ყოველთავე სულთა, რომელთააქუს ჭეშმარიტი სიყუარული ღმრთისაჲ, დაღაცათუ გულის საკლებელი რაჲმე მოიწიოს,მათთჳს კეთილად გარდაიქცევის, ვითარცა მოციქული იტყჳს, ვითარმედ: “მოყუარეთაღმრთისათა ყოველივე კეთილად განემარჯჳს”.

რამეთუსიმდიდრეცა და სიგლახაკჱ, დიდებაჲ და უპატიოებაჲ და ჭირი და განსუენებაჲ მართლისამის გულისა მათისათჳს, და რამეთუ უყუარს ღმერთი ჭეშმარიტებით, ამისთჳს ყოველივეკეთილად მოიწევის მათ ზედა. ხოლო რომელნი არა შედგომილ არიან უფლისა და ყოვლითაგულითა და არცა უარ-უყოფიან თავნი მათნი სიტყჳსაებრ სახარებისა, არამედ ოდენგარეგანითა სახითა შედგომილ არიან უფლისა და უშრომელად ჰნებავს შესლვაჲსასუფეველსა ცათასა, ეგევითართა მათ, რაჟამს მიიღონ მცირედი რაჲმე ბრძოლაჲ ანუგანსაცდელი, მეყსეულად უკუღმართ იქცევიან და არა ებრძვიან ვნებათა ახოვნად, არამედშეშინდებიან განსაცდელთაგან და ბრძოლათა ეშმაკისათა და კუალად მიიქცევიან გემოსაჴორცთასა და ცთომასა ამის სოფლისასა, რამეთუ არა უყუარს მათ ღმერთი ყოვლითაგულითა.

ხოლორაჲთა გამოუჩნდენ იგინი, რომელთა ჰნებავს პოვნაჲ ცხორებისაჲ და მოითმინონ ყოველივეგანსაცდელი და ჭირი და ესრეთ მიემთხჳნენ გულისსათქუმელსა მას მათსა და კუალად,რაჲთა გამოჩნდენ იგინი, რომელთა არა ჰნებავს ყოვლითა გულითა ცხოვნებაჲ მათი,არამედ კუალად იქცევიან უკუღმართ, ამისთჳს მოგუეცა ეშმაკი, რაჲთა გამოიჴურვნესვითარცა ცეცხლითა და მჴნენი იგი გამოცხადნენ მის მიერ, ვითარცა ჭურჭელნიგამოჴურვებულნი და იქმნენ იგინი მაგარ და შეუმუსრველ. ხოლო გამოუცდელნი გამოჩნდენუჴმრად, რომელნი-იგი ვერ იტჳრთვენ მჴურვალებასა ცეცხლისასა. ხოლო დასამტკიცებელადსიტყუათა ამათ მცირედი რაჲმე წმიდათა წერილთაჲ ვაჴსენოთ: უკუეთუმცა არა მიუშუნესღმერთსა გამოცდად სამთა მათ ყრმათა, ვითარმცა ყოფილ იყო ეგევითარი სიხარული მათთჳსცათა შინა და ვითარმცა ქადაგებულ იყო მაშინ ღმერთი ქუეყანასა ზედა წინაშეყოველთასა, ვითარმედ იგი მხოლოჲ არს ღმერთი ცათა შინა?

არამედმიშუებითა ღმრთისაჲთა აღჰმართა მეუფემან ხატი იგი ოქროჲსაჲ და ყოველნივე ნათესავნიბრძანებითა მისითა მოვიდეს თაყუანის-ცემად ხატისა მის. რამეთუ უკეთური უფლებულ-იყომაშინ ნაბუქოდონოსორისდა და იგი აგონებდა მას. ხოლო განძლიერდეს რაჲ სამნი იგიყრმანი და სარწმუნეობითა და სასოებითა ღმრთისაჲთა მისცნეს მისთჳს თავნი მათნიცეცხლსა, და საკჳრველთმოქმედებითა ღმრთისაჲთა ხატისა მის წილ ღმერთითაყუანის-იცემებოდა და ეშმაკსა უფროჲსად ჰრცხუენოდა, რამეთუ ყოველნივე მანქანებანიმისნი დაიჴსნნეს და რომლითა ისწრაფდა, რაჲთამცა წარსაწყმედელად კაცთაჲსა ყო, იგიექმნას მას დასაცემელ, რამეთუ მაშინ ყოველთავე ცნეს, ვითარმედ ერთ არს ღმერთი ცათაშინა, სიმჴნითა სამთა მათ ყრმათაჲთა.

დაღუაწლნიცა მოყუარეთა ღმრთისათანი თითოსახენი არიან, რამეთუ რომელნიმე ესვენ ძალსაღმრთისასა და სასოებისა მისისათჳს არა ეშინის კაცთაგან ძალისა მიერ სულისაწმიდისა. და ეტყჳს წინააღმდგომსა მართალი იგი: “ვერ ძალ-გიც ბოროტის-ყოფადჩემდა,რამეთუ შემწედ მაქუს მე ღმერთი. ვერ შემეხების მე ცეცხლი, ვერცა მახჳლი, არცა თუმჴეცნი, ვერცა სხვაჲ რაჲ ბოროტთაგანი მავნებს მე, რამეთუ მივის ღმერთი ყოველთასა უძლიერესი,რომელმანცა მიჴსნას მე ყოვლისაგან ბოროტისა”. რაჲთა სცნათ, ვითარმედ არს ღმერთიკაცთა შინა ცხოველი და ჭეშმარიტი, ესრეთ შეეწევის ღმერთი მოსავთა თჳსთა, ვითარცაპირველად ვთქუთ.

კულადმიიყვანიან სხუაჲ მართალი წინაშე მსაჯულისა, რომელი აიძულებნ გარდასლვასაშჯულისასა, და მისცის მან თავი თჳსი სიკუდილად ღმრთისათჳს, და უკუეთუ ჴელნიდაჰკუეთნიან, არა გულსა აკლნ, და უკუეთუ თუალნი აღმოჰჴადნიან, არა ეშინინ. დაესრეთ არნ, ვითარმცა ყოვლადვე არაჲ შემთხუეულ იყო. და იტყჳნ იგი, ვითარმედ: “არსღმერთი, რომელმან მომცეს მე კეთილი იგი საუკუნოჲ და დიდებით მადიდოს. “ და ესრეთწამებაჲ იგი სიკუდილისაჲ მოითმინის.

იხილეთ, თუ ვითარი სიხარული იქმნების მისთჳს ცათა შინა, ვითარცა იტყჳს მოციქულიწმიდათა მათთჳს, რომელთა მოითმინნესთითოსახენი ღუაწლნი: “რომელნი ერეოდეს მეფეთა,იქმოდეს სიმართლესა, დაუყუნეს პირნი ლომთანი, დაშრიტეს ალი ცეცხლისაჲ, განერნესპირსა მახჳლისასა, განძლიერდეს უძლურებისაგან, იქმნეს ძლიერ ბრძოლასა შინა,ბანაკები აოტეს უცხოთესლთაჲ, მოიყვანნეს დედათა აღდგომილნი მკუდარნი მათნი”. დაიტყჳს მათთჳსცა, რომელთა თითოსახედ იღუაწეს, ვითარმედ: “სხუანი ძჳრ-ძჳრად ტანჯვითააღესრულნეს და არღარა მოეღო მათ გამოჴსნაჲ, რაჲთა უმჯობესსა აღდგომასა ღირს იქმნენდა სხუანი ტანჯვითა და გუემითა განიცადნეს და მერმე -- ბორკილებითა დასაპყრობილებითა, ქვითა განიტჳნნეს, განიხერხნეს, სიკუდილითა მახჳლისაჲთა მოსწყდეს,იქცეოდეს ხალენებითა და თხის ტყავებითა ნაკლულევანნი, ძჳრხილულნი, ჭირვეულნი,რომელთა ღირსვე არა იყო სოფელი ესე, უდაბნოთა ზედა, შეცთომილნი მთათა და ქუაბთა დაჴურელთა ქუეყანისათა”.

იხილეა,ვითარ მოყუარეთა ღმრთისათა ჭირი და მოღუაწებაჲ თითოსახედ იქმნების ერთითა მითსარწმუნოებითა, რაჲთა მათ მიერ იდიდოს ღმერთი და რაჲთა სიტყჳერნი იგი და თჳთუფალნიკაცნი გამოცდით გამოიცადნენ და გამოჩნდენ პატიოსანნი იგი და უპატიონი ჭურჭელნი,რამეთუ მიუშუებია ღმერთსა ეშმაკისადა გამოცდად ჩუენდა. ხოლო იგი მონაჲ არს უჴმარიდაბადებული მეუფისაჲ და ვერვის გამოსცდის, ვითარ თჳთ ენებოს, არამედ რაოდენცაგანგებამან ღმრთისამან შეუნდოს გამოცდად სულისა მის, რამეთუ უფალმან უწყის ძალითითოეულისა სულისაჲ, თუ ვითარ მოითმენს, ანუ თუ რაჲზომ და ეგზომცა მიუშუებს,ვითარცა მოციქული იტყჳს, ვითარმედ: “სარწმუნო არს ღმერთი, რომელმან არა მიტევნესგამოცდად უფროჲს ძალისა ჩუენისა, არამედ განსაცდელსა თანა ყოს შეწევნაჲცა, რაჲთაშემძლებელ ვიქმნეთ მოთმინებად”. და იქმნებიან განსაცდელნი მოყუარეთა ღმრთისათანისარცხჳნელ და დასასჯელ მტერისა, ხოლო კაცისა ძლევა და დიდება. და კულად უთმინოთაგანსაცდელნი, რომელნი ვერ მოითმინნენ, არამედ უკუღმართ იქცევიან, მათ ექმნებიანსირცხჳლად და საყუედრელად საუკუნოდ და უკეთურსა მას თანა გეჰენიასა შინადაისჯებიან, რაჲთა თჳთ ეშმაკიცა მორჩილთა თჳსთა თანა, რომელნი ნებასა ღმრთისასაყოვლითა გულითა არა იქმოდეს, გეჰენიასა შინა უმეტესად დაისაჯოს. ხოლო მართალნიიგი, რომელთა ვნებანი და უკეთურნი დაიმორჩილნეს, იგინი უფროჲსად იდიდნენ, რომელთაახოვნად მოითმინეს ყოველივე ჭირი მათ ზედა მოწევნული, და კუალად რაჲთა სიმართლჱცაღმრთისაჲ გამოჩნდეს, რომელი “მიაგებს თითოეულსა საქმეთა მისთაებრ”, ვითარცა წერილარს, ვითარმედ აღეშენა სუფევაჲ მართალთაჲ სრულითა მით მოღუაწებითა მათითა.

კითხვაჲ:ვითარ რომელნიმე მოვლენ მოღუაწებად და ადრე მოიღებენ მადლსა, ხოლო სხუანი დაჰყოფენმრავალსა ჟამსა და ვერ მიემთხუევიან ეგევითარსა მადლსა ძლიერსა?

მიგებაჲ:სიტყუაჲ ღმრთისაჲ ჭეშმარიტ არს, როემლსა იტყჳს: “ითხოვდით და მოგეცეს, ეძიებდით დაჰპოოთ, ირეკდით და განგეღოს”. ხოლო აწ რომელი ითხოვდეს და ეძიებდეს და ირეკდეს ვიდრეაღსასრულადმდე, არა-მე ჰპოებსა სათხოველსა თჳსსა? ჰე, გეტყჳ შენ, ვითარმედ უკუეთუოდენ აქუნდეს კადნიერებაჲ წინაშე ღმრთისა და ყოვლითა გულითა და გონებითა თჳსითაითხოვდეს და ჴორციელთა საქმეთა და არცა ერეოდის ვნებათა უკეთურებისათა დაშეუძლებელ არს, თუმცა არა მიემთხჳა იგი ცხორებასა.

რამეთუმართალ არს და ჭეშმარიტ უფალი ჩუენი, რომელმან უტყუველითა მით პირითა თჳსითა თქუა,ვითარმედ: “ყოველივე, რომელიცა სარწმუნოებით ლოცვასა შინა ითხოოთ, მოგეცეს თქუენ”.ხოლო იტყჳან ვინმე: “რომელმან აღასრულნეს ყოველნივე მცნებანი, უკუეთუ აქავე, ამასსაწუთროსა არა მიიღოს მადლი, ვერარაჲ ურგია მას”. ხოლო იტყჳან იგინი უგუნურებით დაგარეგან წამებისაგან წერილთაჲსა, რამეთუ უკუეთუ სასუმელიცა გრილისა წყლისაჲ არაცუდად წარჴდების, მაშა, რომელნი-იგი ღმრთისათჳს განშორებულ არიან სოფლისაგან დაგანუწმედიან თავნი თჳსნი და ევედრებიან მას დღე და ღამე და სურიან მისა მიმართ დამას ეძიებენ, ვითარმცა არა უსამართლო არს იგი, თუმცა ჩუენ უდებ-მყვნა ჩუენ დაარამცა მომცა ჩუენ სიწმიდჱ იგი სულისაჲ უზეშთაეს ბუნებისაჲ?

ხოლოამისთჳს კადნიერებაჲ გუაქუს ჩუენ ოდენ, რაჟამს ვიწყოთ კეთილისა ყოფად, ვიდრეაღსასრულადმდე დავადგრეთ მას შინა და ნუ ვიქცევით უკუმართ. უკუეთუ სიწმიდე ჴორცთაჲმოვიგოთ, დავიმარხოთ ვიდრე აღსასრულადმდე და ყოველთავე სათნოებათა ცხადადაღსასრული კეთილი ვქმნათ, რამეთუ ყოვლისავე დასაბამისა დასასრული დიდებულ არს.ხოლო ესე უწყოდე: უკუეთუ ისმინო და გრწმენეს და გულისჴმა-ჰყო და განეშორო თჳსთაგანღმრთისათჳს და დაადგრე ლოცვასა შინა და ყოველთავე სათნოებათა ვიდრე აღსასრულადმდე,არა დაჰრჩები კიდე აღთქუმისაგან. ოდენ ისწრაფე, რაჲთა ოდეს განვიდოდის სული შენიგუამისა შენისაგან, რაჲთა იპოო მოსწრაფებასა შინა და მოლოდებასა აღთქუმისასა დამოთმინებასა და სარწმუნოებასა და განკითხვით ცხორებასა. და გეტყჳ შენ, სიხარულითშეწყნარებულ იქმნა და კადნიერებაჲ გაქუნდეს და სასუფეველსა ღირს იქმნა დაანგელოზნი შეგემთხჳნენ შენ და შეგიწყნარონ ცხორებად.

რამეთუესევითარი იგი ზიარ ღმრთისა გამოჩნდების სარწმუნეობითა და გულსმოდგინებითა. და არსიგი მუშაკი უფლისაჲ, რამეთუ ვითარცა უფალი იტყჳს, ვითარმედ: “რომელმან მიხედნესდედაკაცსა გულისთქუმით, მან იმრუშა მის თანა გულსა შინა თჳსსა”. დაღაცათუ ჴორცთაარა მივიდეს, არცა შეიგინოს მის თანა, არამედ გულისთქუმისათჳს ოდენ შეირაცხვის,ვითარცა მემრუშჱ. ეგრეთვე, რომელი განეშოროს ყოვლისაგანვე ბოროტისა და შეუდგეს უფალსადა ეძიებდეს მას სურვილით და იყოფებოდის დაწყნარებითა სათნოებისაჲთა, ზიარ ღმრთისაიქმნების იგი, რამეთუ ესეცა დიდი ნიჭი ღმრთისაჲ არს: დგომაჲ ლოცვასა შინა დამოსწრაფებასა და მოქალაქობასა სათნოსა, რამეთუ უკუეთუ ღმერთმან არა მოგუცეს ჩუენმოთმინებაჲ, ჩუენ ძალითა ჩუენითა ვერარას შემძლებელ ვართ.

კითხვაჲ:ვითარ რომელ მოვალს დღჱ და მომძულდის ძმაჲ ჩემი, გინა თუ სხუათაცა რათმე ბოროტთავნებათაგან ვიძლეოდი, რომელთა ვიქმოდი თჳნიერ ნებისა ჩემისა?

მიგებაჲ:თანა-აც კაცსა, რაჲთა იყოს ყოველივე ღუაწლი და ბრძოლაჲ მისი წინააღდგომად მტერისადა ძლევად ბოროტთა ვნებათა, რამეთუ სადა იყოს სიბნელჱ ვნებათაჲ და სიკუდილიგონებისა მის ჴორციელისაჲ, შეუძლებელ არს, თუმცა არა გამოიღეს ვნებათა თჳსინაყოფი, გინა თუ ფარულად, გინა თუ ცხადად. რამეთუ ვითარცა კაცსა, რომელსა აქუნდესწყლულებაჲ, შეუძლებელ არს, თუმცა არა გამოვიდა მისგან წალაჲ, ვიდრე მცირედიცაიპოებოდის, და უკუეთუ უდებ-ყოს, მცირედისა მის წყლულისაგან მოჰლპების ყოველივეასოჲ იგი და იქმნების დაჭირვებაჲ დიდი, ეგრეთვე ვნებანი სულისანი, რაჟამს ენებოსვისმე კურნებაჲ, ვიდრე კუალიცა მათი იპოებოდის, შჭამს შინაგანსა. ხოლო უკუეთუისწრაფოს კაცმან და კრძალულებითა ფრიადითა ჰკურნებდეს, მერმე ძალითა უფლისაჲთამოვალს სრულსა ლხინებასა. რამეთუ უკუეთუ ქუეყანისა მკურნალი ჰკურნებს უძლურებასაჴორცთასა, ვითარ უფროჲსღა არა განკურნოს ზეცისა მკურნალმან ქრისტე ძნიადსაკურნებელნი იგი ვნებანი სულისანი? რამეთუ არს ფარული რაჲმე ბიწი და სიბნელეჱგარეგანი ბუნებისაჲ კაცსა თანა, რომელი-იგი მოვიდა ბუნებასა ზედა კაცთასაგარდასლვითა ადამისითა მცნებისაგან, და იგი არს, რომელი აღამრღუევს და შეაგინებსსულსა და ჴორცთა. არამედ ვითარცა რკინაჲ რაჟამს განაჴურვიან და სციან მას უროჲთადა კუერითა, მაშინ იქმნის იგი ჭურჭელ პატიოსან უფლისა თჳსისა. ანუ ვითარცა ოქროჲაღრეული სპილენძითა, ანუ რკინითა ცეცხლითა გამოიცადის და წმიდა იქმნის, ეგრეთვესული, რაჟამს ზეცისა ჴელოვნისა მიერ ქრისტესა გამოიჴურვოს სულითა წმიდითა დადაიბეჭდოს ვნებითა უფლისაჲთა, განწმიდნების ყოვლისაგან ვნებისა და ყოვლისაგან ცოდვისა. და ვითარცა ზღუასა ზედა, რაჟამს-იგიქროდა ქარი სასტიკი და აღძრულ იყვნეს ღელვანი და ნავი იგი დაინთქმოდა, შეჰრისხნაუფალმან ქარსა მას და დასცხრა, ეგრეთვე ფარულსა მას ზღუასა გულისასა რაჟამს სულიღელვიდეს ბოროტთა გულის-სიტყუათაგან და ვნებათაგან უკეთურებისათა, მაშინ აღდგებისუფალი, რაჟამს-იგი ესმეს ვედრებაჲ და შეჰრისხავს სულთა მათ უკეთურთა და ღელვათამწარისა მის ზღჳსა ცოდვისათა და მოვალს მყუდროებაჲ მადლისაჲ სულსა ზედა დაგონებასა და ესრეთ შეემშჭუალვის სული იგი დაუყენებელად სიყუარულსა უფლისასა.

ხოლოესე ოდენ დავიმარხოთ, რაჲთა კეთილისა დაწყებისა ჩუენისაჲ დასასრულიცა კეთილი იყოსდა ნუმცა ვიქცევით უკუღმართ, ნუცა მივდრკებით გზისაგან ჭეშჭმარიტებისა, არამედყოვლითა გულითა ვეძიებდეთ უფალსა და მოვითმინოთ ლოცვასა შინა ვიდრე აღსასრულადმდე.და სხუათაცა სათნოებათა ძალისაებრ ჩუენისა აღვასრულებდეთ და ესრეთ ვპოოთ ცხორებაჲ,რამეთუ “სარწმუნო არს აღმთქუმელი” იგი ჭეშმარიტთა მეძიებელთა მისთაჲ.

კითხვაჲ:რაჲ არს სიტყუაჲ იგი მოციქულისაჲ, ვითარმედ: “ვითარცა ვარსკულავი ვარსკულავსაჰმატს დიდებითა, ეგრეთვე აღდგომაჲ მკუდართაჲ?”

მიგებაჲ:ორითა სახითა ესრეთ გულისჴმა-იყოფების სიტყუაჲ ესე: ერთად, ვითარმედ აქაჲთვეაღდგებიან სულნი მომკუდარნი ვნებათა მიერ და მიიღებენ ძალითა უფლისაჲთა სიწმიდესაწმიდისა სულისასა, რომლისა მიერ შევლენ სრულსა აღსრულებასა მცნებათა ქრისტესთასა,ხოლო მეორედ, თჳთ ააღდგომისათჳსგუამთა მომკუდართაჲსა იტყჳს, რომელნი-იგი აღდგებოდიან თითოსახითა დიდებითა. ხოლორომელ იტყჳს, ვითარმედ: “შორავს დიდებითა”, განყოფილებისათჳს მადლთაჲსა იტყჳს,რამეთუ “რომლისადამე მოცემულ არს სიტყუაჲ გულისჴმის-ყოფისაჲ, ხოლო რომლისადამე --სიტყუაჲ სიბრძნისაჲ” და შემდგომი ამისი.

რამეთუვითარცა ლამპარნი მრავალნი, რომელნი იყვნიან აღგზებულ ერთითა ზეთითა და აღნთებულერთითა ცეცხლითა,ხოლო რომლისაჲმე ნათელი ფრიად არნ და რომლისაჲმე უმცირესრე არს და არა სწორ არნბრწყინვალებაჲ მათი, ეგრეთვე მადლნი იგი საღმრთონი, აღორძინებულნი სათნოებათა მიერ,განყოფილად აქუს მათ ბრწყინვალებაჲ სულისა წმიდისაჲ. და ვითარცა ქალაქსა შინამრავალნი არიან მკჳდრნი და ერთითა პურითა და ერთითა წყლითა იზარდებიან დარომელნიმე მათგანნი იყვნიან ჭაბუკ და რომელნიმე ბერ და რომელნიმე ყრმაჲ დაგანყოფილებაჲ ფრიადი არს მათ შორის, და ვითარცა იფქლი დათესული ქუეყანასა ზედათითოსახედ გამოიღებს ნაყოფსა, რამეთუ რომელიმე მარცუალი ნაყოფსა უფრო გამოიღებს დარომელიმე -- უმცრო, ხოლო ყოველივე იგი ერთსა კალოსა მივალს და ერთსა საუნჯესაშთაისხმის, ეგრეთვე იყოს აღდგომასა მკუდართასა: თითოსახედ დიდებაჲ მიეცემისაღდგომილთა მათ ღირსებისაებრ სათნოებათაჲსა და მადლისაებრ სულისა წმიდისა,რომელი-იგი აქაჲთვე დამკჳდრებულ არს მათ შორის და ყოველივე იგი ნათელი ერთ არს,ვითარცა-იგი ვარსკულავთაჲ და ერთ არს მადლი იგი ღმრთისაჲ, რომელი ბრწყინავსაღდგომილთა ზედა ღირსებისაებრ ცხორებისა მათისა. რამეთუ დაღაცათუ უმცირე არიანზოგნი ვარსკულავნი, არამედ მითვე ნათლითა ბრწყინვენ, რომლითაცა დიდნი იგი, ოდენ,რაჲთა იშვას კაცი სულისა მიერ წმიდისა და განწმდეს მის თანა დამკჳდრებულისა მისცოდვისაგან. რამეთუ ერთითა ნაწილითა თჳთ შობასაცა სისრულისა ხატი აქუს ფერითა ოდენდა ასოჲთა და არა ძალითა, არცა გონებითა, არცა სიმჴნითა, რამეთუ ყოველივე, რომელიმისწუთეს ჰასაკსა სრულსა, დაუტეობს იგი ჰასაკსა სიჩჩოჲსასა და ყოველთავე საქმეთამისთა. და ესე არს, რომელსა იტყჳს მოციქული, ვითარმედ: “გინა ათუ ენანი განქარდენ,გინა თუ წინაწარმეტყუელებანი”, რამეთუ ვითარცა სრული მამაკაცი არცა ზრახვასაყრმებრსა თავს-იდებს და ვერცა საზრდელითა მისითა რაჲთ განერების, არამედ სხუებრზრახავს და სხუასა საზრდელსა იჴმარებს, ეგრეთვე რომელი აღორძინდებოდის მცნებათაშინა უფლისათა, სიჩჩოსა თჳსსა სისრულედ შესცვალებს, ვითარცა წერილ არს, ვითარმედ: “ოდესვიქმენ მამაკაც, დაუტევენ სიყრმისა იგი საქმენი”. და კეთილად თქუმულ არს, ვითარმედშობაჲ ერთითა ნაწილითა სრულ არს საქმეთა მიერ უფლისათა, რომელნი ქმნნაგულისჴმის-ყოფით. რამეთუ ოდეს უფალი იშვა, ყოველივე დაბადებული შეძრწუნდა:ანგელოზნი უგალობდეს, ვარსკულავი მოასწავებდა, მწყემსნი განცჳბრდეს. ეგრეთვეკუალად, რაჟამს-იგი აღესრულებოდა საჲდუმლოჲ იგი ჯუარისაჲ, დაბადებულნი შეშფოთნეს,მზჱ დაბნელდა, კრეტსაბმელი იგი ტაძრისაჲ მის განიპო, საფლავნი

აღეხუნესდა მრავალნი გუამნი შესუენებულთა წმიდათანი აღდგეს. იხილეა, ვითარ ერთითა ნაწილითაშობაჲ სულითა წმიდითა სისრულე არს?

კითხვაჲ:უკუეთუ ვითარ შენ იტყჳ, შობილსა მას არა აქუს ცოდვაჲ, არცა სიბნელჱ ვნებათაჲ?

მიგებაჲ:ესე სიბნელე, რომელსა იტყჳ, და ვნებანი შოლტ და კუერთხ არს ყრმათა; სხუაჲ არს ესესიტყუაჲ და მონაჲცა უფალსა თჳსსა, რაჟამს ჩჩჳლ იტყვის, სცემნ უმჯობესისათჳსმისისა. არამედ უწყოდე, უკუეთუ უყუარდეს სულსა ღმერთი ჭეშმარიტებით, ყოველივე,რომელი ჩანს ვითარცა გულისსაკლებელი და ბრძოლანი იგი ვნებათანი, უმჯობესისათჳსმისისა არიან, რამეთუ იტყჳს მოციქული, ვითარმედ: “მოყუარეთა ღმრთისათა ყოველივეკეთილად განემარჯჳს”. და კულად იტყჳს, ვითარმედ: “ჭირი შობს მოთმინებასა” დაშემდგომი ამისი. ხოლო შემძლებელ არს ბოროტიცა შეწევნად კეთილისა განგებითაარაკეთილითა. ესე ოდენ თანა-აც, რაჲთა შემშჭუალოს სული სიყუარულსა ღმრთისასა.

კითხვაჲ:და არა აქუსა ბრძოლაჲ შობილსა მას?

მიგებაჲ:მეუფჱ წუთ ბრძოლად მივალს. დიდ არს შობილი იგი.

კითხვაჲ:უკუეთუ, ვითარ შენ იტყჳ, თავისუფალ არს იგი?

მიგებაჲ:სხუაჲ არს შობაჲ და სხუაჲ არს მბრძოლი. სხუაჲ არს მძლჱ და სხუაჲ არს თავისუფალი.ჩუენ შობისათჳს ვიტყჳთ, ვითარმედ ერთითა ნაწილითა სრულ არს, რამეთუ ჩჩჳლსაცაჰქონან ყოვლნივე ასონი სრულად. ხოლო არა მისცემს უფალი სულსა და მადლსადასაცემელად, არამედ ჩუენ თჳთ ვექმნებით მიზეზ დაცემისა თავთა ჩუენთა, რამეთუ არავიმარხავთ მადლსა მას მოცემულსა ჩუენდა და ამისთჳს დავეცემით, რამეთუ შემძლებელარს კაცი თჳსისა ბუნებისა გულისსიტყუათაგან დაცემად ანუ უდბებისა,ანუდაჴსნილობისაგან, ანუ სიქადულისა, ანუ სიმაღლისაგან. და ისმინე, რასა იტჳს პავლე,თავისუფალი იგი ვნებათაგან, ვითარმედ: “მომეცა მე საქენჯნელი ჴორცთაჲ ანგელოზისატანა, რაჲთა მქენჯნიდეს მე, რაჲთა არა ვმაღლოოდი”. იხილეა ვითარ-იგი რომელნიიყვნეს ეგევითართა მათ მადლთა, მათცა უნდა განკრძალვაჲ? გარნა უკუეთუ არა მისცესკაცმან ეშმაკსა მიზეზი და შეწევნაჲ, ვერ ეუფლების იგი მას და იძულებით ვერ მიიღებსმას ვერცა ეშმაკი, არცა ღმერთი. არამედ უკუეთუ სათნო-იყოს ღმერთსა და მისცესშეწევნაჲ მადლსა მას, სრულ იქმნების იგი. ხოლო უკუეთუ არა მისცეს შეწევნაჲმადლსა მას, დაღაცათუ შობილ იყოს, რომელ არა ზიარ-ყოფაჲ სულისა წმიდისაჲ, არამედთჳთ ექმნების მიზეზ დაცემისა თჳსისა. ხოლო უკუეთუმცა იძულებით მიიღებდეს კაცსაეშმაკიცა და ღმერთიცა, არამცა იყო საბრალის კაცი, რომელი მივიდოდის გეჰენიასა დაარცამცა საქებელ, რომელი მივიდოდის სასუფეველსა.

კითხვაჲ:რაჲ ყოს კაცმან, რაჟამს სცთებოდის ეშმაკისაგან სიმანქნითა მისითა, რაჟამს ანუნათელი გამოუცხადიან მსგავსი მადლისაჲ, ანუ სხუაჲ რაჲმე ესევითარი?

მიგებაჲ:ამსითჳს უჴმს კაცსა ფიადი განკითხვაჲ, რაჲთა განჰყოფდეს ბოროტსა კეთილისაგან დამრავალფერთა მათ სიჴელოვნეთა ეშმაკისათა იცნობდეს, რომელნი-იგი უცნებითა მათითა მრავალთააცთუნებენ. რამეთუ ვითარცა კაცი, რომელსა ჰნებავნ გამოცდაჲ სიწმიდისა მეუღლისათჳსისაჲ და მივიდის მისა ღამით, ვითარცა უცხოჲ ქმნად ცოდვისა, ხოლო იგი ჴმობნ დაიტყებნ თავსა თჳსსა, მაშინ უხარინ მას, რაჟამს იხილის სიწმიდჱ იგი მისი,ეგრეთვეშენცა შეიწყნარებდი ზეცისათა მათ, უკუეთუ არა შეიწყნარებ, მათ უხარიან დაუფროჲსღა მიგცემენ შენ მადლსა ღმრთისასა და განსუენებასა მას სულიერსა, რაჟამსიხილონ უფლისა მიმართ სიყუარული შენი. ამისთჳს ნუ ხარ სუბუქ და ადრე განმცემელთავისა შენისა, არამედ იყავ შენ მძიმე და გამოცდითა ფრიადითა კეთილსა მასშეიწყნარებდი და ბოროტსა განეშორებოდე და განაგდეიგი შენგან. რამეთუ ესრეთ არსსაქმჱ ესე, ვითარმცა გესუა ვინმე მოყუარჱ, ხოლო იყოს მოყუარისა მის მტერი დამოვიდა იგი შენდა, და უკუეთუ შეიწყნარო მტერი იგი, ვითარცა მოყუარჱ, აგინებმოუარესა მას შენსა. ამისთჳსცა თანა-გაც, რაჲთა გულის-ჴმა-ჰყოფდე და განიკითხვიდედა ესრეთ ირწმუნებდე, რამეთუ საღმრთოჲსა მადლისა საქმენი ცხად არიან და მათსაქმეთა ეშმაკი ვერ იქმს, დაღაცათუ შეიმოსის სახჱ იგი. რამეთუ წერილ არს,ვითარმედ: იცის ეშმაკმანცა შეცვალებად სხუად სახედ -- ანგელოზად ნათლისა, ამისათჳსრაჲთამცა აცთუნა კაცი.

არამედდაღაცათუ ხილვით შეიცვალების და აუცნებს სულსა, გარნა მადლსა საღმრთოსა ვერვისმისცემს და ამისთჳს საცნაურ არს იგი, რამეთუ ვერცა ვის მადლსა, ვერცა სიყუარულსაღმრთისასა მისცემს, ვერცა ძმათასა, არამედ ზუაობასა და ამპარტავანებასა; ვერცასიმშჳდესა, ვერცა მშჳდობასა, ვერცა დაწყნარებულებასა გულისსიტყუათასა, ვერცასიძულილსა სოფლისასა, ვერცა განსუენებასა სულიერსა, ვერცა სურვილსა ზეცისაკეთილთასა, არცა დააცხრობს გემოსა ვნებათასა, რომელი-იგი საქმჱ არს მადლისასაღმრთოჲსაჲ, რამეთუ წერილ არს, ვითარმედ: “ნაყოფნი სულისანი არიან სიყუარული,სიხარული, მშჳდობაჲ... “ და შემდგომი ამისი.

ხოლორაჟამს გეჩუენოს რაჲმე საქმეთა მისთაგან და ნათლისა მიერ, რომელი გამობრწყინდესგულსა შენსა, მისგან გულისჴმაყავ იგი, თუ ღმრთისაჲ არს და თუ ეშმაკისაჲ. და კუალადუკუეთუ სულსა აქუნდეს განკითხვაჲ, მეყსეულად საცნაურითა მით გულისჴმის-ყოფითაგაიგონებს მას, ვითარცა ხავარტი და ველისყრდელი მსგავს არიან ურთიერთას, და ძმარიდა ღჳნოჲ, არამედ ფერითა ოდენ და გემოჲთა სცნობს სასაჲ თითოეულისა განყოფასა,ეგრეთვე სული გემოჲთა მით შინაგანითა გულისჴმა-ჰყოფს მადლსა მას საღმრთოსა დაუცნებათაცა ეშმაკისათა.

კითხვაჲ:რაჲ არს სიტყუაჲ იგი მოციქულისაჲ, ვითარმედ: “ყოველივე ცოდვაჲ გარეგან ჴორცთა არს,ხოლო რომელი ისიძვიდეს, თჳსთა ჴორცთა თანა ცოდავს?”.

მიგებაჲ:ორითა სახითა გულისჴმა-იყოფების სიტყუაჲ ესე: ერთად, რამეთუ დედაკაცი ჴორცმამაკაცისა ითქუმის, ვითარცა წერილ არს, ვითარმედ: “იყვნენ ორნივე ერთ ჴორც” დარაჟამს ისიძვოს ვინმე, თჳსთა ჴორცთა მიმართ ცოდავს. ხოლო კუალად ესრეთცაუღრმესადრე გულისჴმა-იყოფების სულიერისა კერძსა, ვითარმედ ქრისტე გუამ ჩუენდა არს,ვითარცა პავლე იტყჳს, ვითარმედ: “თქუენ ხართ ჴორცნი ქრისტესნი და ასონი ასოთამისთაგანნი”, რამეთუ ვითარცა ჴორციელად ევა ადამისგან იშვა და უკუეთუმცა არაშეყოფილ იყო მისდა ადამ, არა გამოვიდოდა მისგან ნაყოფი შვილებისაჲ, ეგრეთვე უკუეთუარა შეეყოს სული მადლითა ქრისტესითა ზიარებასა წმიდისა სულისასა, ნაყოფთა სულიერთადა ზეცისათა სრულთა სათნოებათაჲსა ვერ გამოიღებს. რამეთუ იტყჳს, ვითარმედ: “იყვნენორნივე ერთ ჴორც”, ხოლო მოციქული წერილსა ამას სულიერსა კერძსა ზედა იტყჳს. რამეთუესრეთ თქუა, ვითარმედ: “საიდუმლოჲ ესე დიდ არს. ხოლო მე ვიტყჳ ქრისტესთჳს დაეკლესიისა”, რომელ-იგი არიან სულნი მართალნი, ამისთჳს უფალი გუამ ჩუენდა არს; ხოლოუკუეთუ სული ეზიარებოდის მტერისა საქმეთა ფარულითა ვნებითა, ვითარმცა ეზიარებოდაუცხოსა ქმარსა და “თჳსისა გუამისა მიმართ ცოდავს”, რომელ არს უფალი.

კითხვაჲ:რაჲსათჳს რამეთუ გუელი იგი, რომელი ჯუარს-აცუა მოსე უდაბნოსა ზედა, ხატად და სახედუფლისა არს? რამეთუ თჳთ უფალი იტყჳს: “ვითარცა აღამაღლა მოსე გუელი უდაბნოსა

ზედა,ეგრეთვე ჯერ-არს ამაღლებაჲ ძისა კაცისაჲ”. და სხუაჲ-მე ვერაჲ შემძლებელ იყოა სახედუფლისა ყოფად გუელისაგან კიდე გესლიანისა მის ქუეწარმავალისა?

მიგებაჲ:საიდუმლოდ დიდად არს გუელი იგი, რომელნი ოდენ შემძლებელ იყვნენ საიდუმლოთაღმრთისათა გულისჴმის-ყოფად, ხოლო ძალისაებრ ჩუენისა, ვითარცა განვიგონოთ, თქუმად არაუდებ ვიქმნეთ. აქუს გუელსა წამალი, რომლისა მიერ მოკუდებიან, რომელთაცა უცეს. დააქუს კუალად წამალი ცხორებისაჲ, რომლისაგან, უკუეთუ მიიღონ ცემულთა გუელისაგან,განიკურნებიან, რამეთუ განქარდების მათ შორის სიკუდილისა იგი გესლი წამლითა მითცხორებისაჲთა. ხოლო იტყჳან გამოცდილნი, ვითარმედ ესრეთ გამოიცადებიან ორნივე იგიწამალნი, რაჟამს წამალი იგი ცხოველსმყოფელი მიეახლოს წამალსა მას სასიკუდინესა,მეყსეულად განიბნევის სასიკუდინჱ იგი გესლი და წარწყმდების თავით თჳსით ღჳნისამისგან შერეულისა და სრულიად უჩინო იქმნების, ვითარმცა იგუემებოდა და ივლტოდაწამლისა მისგან ცხოველმყოფელისა. ეგრეთვე კაცი შევარდა რაჲ სიკუდილისა ქუეშეპირველისა მის გარდასლვისათჳს მცნებისაგან და იქმნა სიკუდილი მის შორის მწარჱ,რამეთუ ურჩებისათჳს ერთისა მის მოკუდა მის თანა ყოველივე ნათესავი კაცთაჲ, რამეთუიტყჳს პავლე: “ვითარცა ერთისა მის მიერ შემოვიდა ცოდვაჲ სოფლად და ცოდვისა მისმიერ სიკუდილი და ესრეთ ყოველთამდე მიიწია სიკუდილი, რომელსა ზედა ყოველთავე ცოდეს”,რამეთუ დამწარდა ბუნებაჲ კაცთაჲ და ემსგავსა ცოდვათა და ვნებათა მიერ გესლსა მასბოროტისა გუელისასა, რომელ არს ეშმაკი. და იქმნა კაცი ვითარცა მჴეცი და ვიდოდა იგიგულისსიტყუათა შინა ქუეყანისათა და ვნებათა შინა ცოდვისათა. და რაჲთაგულისჴმა-ჰყო, ვითარმედ უკეთურებითა კაცი გუელსა მიემსგავსა, ისმინე, რასა ეტყჳსიოვანე ნათლისმცემელი მათ, რომელნი მოვიდოდეს ნათლისღებად მისმიერ, ვითარმედ: “გუელნოდა ნაშობნო იქედნეთანო, ვინ გიჩუენა თქუენ სივლტოლაჲ მომავალისა მისგან რისხვისა,ყავთ უკუე ნაყოფი ღირსი სინანულისაჲ”. ხოლო რაჟამს მოკუდა კაცი და მიემსგავსასიკუდილსა, იპოვა მისგანწამალი ცხორებისაჲ -- უფალი, რომლისა მიერ მოკუდა სიკუდილიდა განქარდა გესლი იგი სასიკუდინჱ ვნებათაჲ, და განცხოველდეს კაცნი. და ესრეთ იყოგუელი იგი სახედ გუამისა უფლისა და სამხილებელად ჰურიათა მათ, რომელთა არა ინებესრწმუნებაჲ ჯუარცუმულისაჲ მის, რამეთუ ენება ნეტარსა მოსეს, რაჲთამცა მდაბალი იგიგონებაჲ ერისაჲ სიმაღლედ აღამაღლა და ასწავამცა მათ მარადის ზე ხედვაჲ, და ამისთჳსბრძანებითა ღმრთისაჲთა სპილენძისა იგი გუელი ზე აღამაღლა ძელსა ზედა და გუელისამიერ ცემულნი იგი მიხედვიდიან სპილენძისა გუელსა მას და ირწმუნიან და ცხონდიანიგინი ბრძანებისაებრ მეუფისა. რამეთუ წუთ ღმრთისა მიმართ რწმუნებად ვერ შემძლებელიყვნეს, არამედ გუელსა მას ზე დამოკიდებულსა ხედვიდეს და ესრეთ ძალითა ღმრთისაჲთაგანიკურნებოდეს. და ესრეთ სახედ უფლისა იყო იგი, რამეთუ ვითარცა მაშინ ცემულნი იგიგუელისაგან, რომელთა ირწმუნიან მკუდრისა მის გუელისაჲ, ცხონდებოდეს, რამეთუგანქარდებოდა მათ შორის გესლი იგი გუელისაჲ ძალითა ღმრთისაჲთა, რომელი-იგიდამკჳდრებულ იყო გუელსა მას შორის სპილენძისასა, ეგრეთვე ცემულნი იგი სულიერთა მათგუელთა მიერ უკეთურებისათა და შეპყრობილნი მომაკუდინებელითა მით გესლითა ვნებათაჲთა,რაჲთა მიხედვიდენ და ირწმუნებდენ მომკუდარსა მას გუამსა ჯუარცუმულსა დაცხონდებოდინ, რომელი-იგი არს “ჰურიათა სამე საცთურ და წარმართთა სისულელე”, ხოლომორწმუნეთა მათ ჯუარცუმულისა გუამისათა -- ქრისტე ღმრთისა ძალი და ღმრთისასიბრძნჱ. და ვითარცა მაშინ ცხოველნი კაცნი და გურემულნი გუელისაგან მკუდარსაგუელსა ირწმუნებდეს და ცხონდებოდეს, ეგრეთვე ცხოველნი კაცნი და გურემულნი გუელისამისგან ბოროტისა, რომელარს ეშმაკი და რომელთა-იგი გესლი უკეთურებისაჲ აქუს მათშორის, რაჲთა ირწმუნებდენ გუამსა მას მომკუდარსა განღმრთობილსა და ესრეთცხონდებოდინ, და განქარდეს მათგან გესლი იგი მომაკუდინებელი. რამეთუ მომკუდარისამის ადამისგან იპოვა წამალი ცხორებისაჲ კაცისათჳს, რომელ არს გუამი უფლისაჲ,რომლისა მიერ ყოველივე გესლი ცოდვისაჲ მორწმუნეთაგან განქარდების.

დაკუალად ჰურიათაცა ამხილებს სიტყუაჲ ესე: რამეთუ უკუეთუ იგინი მკუდარსა გუელსაირწმუნებდეს და ცხონდებოდეს, რად არა ირწმუნებენ ესენი გუამსა ჯუარცუმულსა,მომკუდარსა და აღდგომილსა და ზეცად აღსრულსა, რაჲთა ცხონდენ? და ამისთჳს, ვითარცავთქუთ, სახჱ იყო გუელი იგი, რომელი ჯუარს აცუა მოსე, ცხორებისა და სიკუდილისაჲ,ესე იგი არს, ვითარმედ -- ცოდვისა და უფლისაჲ.

ხოლოაქუს სხუაჲცა საიდუმლოსა მას გუელისასა, რამეთუ ვითარცა დასაბამითგან ეშმაკმანშურითა და უკეთურებითა თჳსითა ხისა და გუელისა მიერ აცთუნა ევა და ადამ და გამოიყვანნაიგინი სამოთხით და პირველისა მის სიწმიდისა და დიდებისაგან მოიყვანნა იგინივნებათა მწარეთა და სიკუდილსა და მიერითგან ყოველივე ბუნებაჲ კაცობრივი დაიმორჩილადა შთააგდო იგი ცოდვათა და ვნებათა შინა ბოროტთა, და ვითარცა ცოდვაჲ სოფლადმოვიდა, რომლისა მიერ ყოველნი შეიგინნეს კერპთმსახურებითა ბოროტითა, ეგრეთვეღმერთმან კუალად გამოუთქუმელითა სიბრძნითა თჳსითა, რაჟამს-იგი მონაჲ თჳსი მოსეჴსნად ერისა მიავლინა, ძელისა მიერ, ესე იგი არს კუერთხისა მის მიერ მოსესისა,რომელი-იგი გუელად გარდაიქცეოდა და შთანსთქმიდა კუერთხთა მათ გრძნეულთასა,რომელნი-იგი გუელად გარდაიქცეოდეს, და მის კუერხისა მიერ იჴსნა უფალმან ერი თჳსიდა მის მიერ ქმნნა სასწაულნი დიდნი ეგჳპტეს შინა და ამის მიერ განაპო ზღუაჲ. დაკუალად უდაბნოსა ზედა ძელისა მიერ და გუელისა მის სპილენძისა მოსცა ჴსნაჲ ერსათჳსსა, რაჲთა, რომელთა მიერ პირველად ეშმაკმან სიკუდილი და წარმოტყუენვაჲ მოაწია,მათ მიერვე ქმნას უფალმან ჴსნაჲ და ცხორებაჲ, რამეთუ ეშმაკმან სიკუდილი და ცოდვაჲძელისა მიერ და გუელისა და დედაკაცისა და მამაკაცისა ქმნა.

ხოლომოსეს მიერ ნახევარი იგი ღმრთისმსახურებისაჲ წარემართა და ნახევარი იგი ვნებისაჲგანკურნა ძელისა მიერ და გუელისა, ვითარცა პირველად ვთქუთ, არამედ რჯულიიგი სრულიად ვერ განჰკურნებდა ვნებასა მას.

ხოლორაჟამს მოვიდა უფალი, ყოველივე საიდუმლოჲ აღესრულა და სრული წარმართებაჲ სულსაკაცთასა მოეცა წმიდისა ქალწულისა მარიამის მიერ, რომელი-იგი ევაჲს წილგულისჴმა-იყოფების, რომელმან უშვა სოფელსა ცხორებაჲ, მეორჱ იგი ადამ, რომელმანცაჩუენთჳს თავი თჳსი სიკუდილად მისცა, ვითარცა წერილ არს, ვითარმედ: “მიეცა იგიცოდვათა ჩუენთათჳს და აღდგა სიმართლისა ჩუენთათჳს”. და კუალად იტყჳს, ვითარმედ: “ერთიიგი ყოველთათჳს მოკუდა”, რაჲთა, რომელთა-იგი ირწმუნონ, ცხონდენ და განერნენსაშჯელისა მისგან სიკუდილისა, რომელი ადამისითგან მოიწია ჩუენ ზედა და გურემულნიიგი სულიერთა გუელთაგან უკეთურებისათა მიხედვიდენ მას სარწმუნოებით და ცხონდენცხორებად საუკუნოდ. და ყოველივე დაბადებული განთავისუფლდა სიბრძნითა უფლისაჲთა დაგანიხარა, რამეთუ, ვითარცა წერილ არს, “განწმდების სიტყჳთა ღმრთისაჲთა ყოველივე დალოცვითა”. რამეთუ რომელნი-იგი იქმნებოდეს პირველად შესაწირავ ეშმაკთა ტაძართა მათშინა კერპთასა, ხოლო ვიტყჳ ქვასა და შეშასა და ნაყოფთა ქუეყანისათა, რომელნი-იგიმსხუერპლად კერპთა შეიწირვოდეს, ხოლო აწ სახელითა უფლისაჲთა იქმნებიან ეკლესიად დასაკურთხეველად და შესაწირავად უფლისა, და რომელთა მიერ პირველად ეშმაკმან შეაგინასოფელი და სიკუდილი შემოიღო, მათ მიერვე მოსცა უფალმან სოფელსა სიწმიდჱ დაცხორებაჲ და დაარღჳნა ღონენი მისნი.

ხოლოარიან ქვანიცა პატიოსანნი საიდუმლოდ დასხმულნი, ვითარცა ქვაჲ იგი, რომელსა ჰრქჳანადამაჲ. ესე აჩრდილითა თჳსითარკინასა მოიტაცებს და კუალად მის მიერ სხუასა. და არსიგი სახედ წმიდათა მათ და პატიოსანთა ქვათა, რომელთა ეგულების გორვაჲ ქუეყანასაზედა, ვითარცა წინაწარმეტყუელი იტყჳს, ვითარმედ: “ქვანი წმიდანი გორვენ ქუეყანასაზედა”. ხოლო იტყჳს გინა თუ პირმშოჲსა მის და ლოდისა საკიდურისა და პატიოსნისა,რომელ არს უფალი, გინა თუ მოციქულთათჳს, რამეთუ აჩრდილმანცაპეტრესმან მკუდარი აღადგინა.და კუალად რაჟამს აჩრდილი გუამისა უფლისაჲ, რომელი ჩუენთჳს მოკუდა, მიეფინამკუდართა ზედა, მრავალნი აღდგეს. და შთა-რაჲ-ჴდა ჯოჯოხეთად, მრავალნი აღმოიყვანნადა “მრავალნი გუამნი, პირველ დაძინებულთა წმიდათანი, აღდგეს”. და აწცა ფარულადთითოეულსა სულსა ზედა რაჟამს მოვიდეს ძალი გუამისაჲ მის, აღადგინებს მასსიკუდილისაგანვნებათაჲსა. და კუალად აღდგომასა მკუდართასა, რაჟამს მოვიდეს გუამიიგი დიდებით ძალითა მისითა, ყოველნივე გუამნი კაცთანი აღდგეს, “რაჲთა მიიღოსთითოეულმან საქმეთა მისთაებრ, რომელნი ექმნნენ გუამითა ამით გინა თუ კეთილი, გინათუ ბოროტი”. ხოლო ამას ლოდსა კლდჱ ეწოდა, რომელმან უჩუენა მრავალი სასწაული ერსაისრაიტელთასა, რამეთუ წერილ არს, ვითარმედ: “სუმიდეს სულიერისა მისგან კლდისა,რომელსაცა შეუდგეს. ხოლო კლდჱ იგი იყო ქრისტჱ” და კლდჱ იგი შეუდგა მათ, რომლისაგანწყალიცა აღმოეცენა. ამან კლდემან განაპო ზღუაჲ, იგივე ექმნა მათ სუეტ ღრუბლისადღისი და სუეტ ცეცხლისა ღამით, მან მოსცა მათ ზეცით მანანაჲ, იგი უძღოდა მათ დაყოველივე ქველის-მოქმედებაჲ მოსცა მათ. ხოლო კლდჱ იგი იყო ქრისტჱ. ამით სახითაკლდჱ იგი ქველისმოქმედებასა უყოფდა მათ. ხოლო სხჳთა სახითა, ვითარცა პირველადვთქუთ, კლდჱ იგი ძალისა ღმრთისაჲ, რომელი დამკჳდრებულ იყო კუერთხსაცა შინა დაკლდესაცა, რამეთუ რაჟამს ეჩუენა მოსეს უდაბნოსა ზედა და ჰრქუა მას: “წარვედფარაოჲსა და არქუ მას, ვითარმედ გამოავლინე ერი ეგე, რაჲთა მსახურონ მე”, ხოლო მანმიუგო და ჰრქუა: “უფალო, მე ჴმაწულილ ვარ და ენამძიმე და ვერ მივალ მისა, რამეთუარავინ ისმენს ჩემსა”. ჰრქუა მას ღმერთმან: “წარვედ და მე განგიმზადო წინაშეშენსა, რაჲთა ისმინოს შენი”. და კუალად უნდა ღმერთსა, რაჲთამცა გულსმოდგინე-ყო იგიდა ჰრქუა მას: “რაჲ არს ჴელთა შენთა?” მიუგო და ჰრქუა: “კუერთხი”. ჰრქუა მასღმერთმან: “მიაგდე” და მიაგდო იგი და იქმნა იგი გუელ. და შეეშინა მოსეს დაივლტოდა. ჰრქუა მას ღმერმთან: “ნუ გეშინინ, არამედ უპყარ ბოლოჲ მისი”. და უპყრარაჲ, იქმნა იგი კუალად კუერთხ. იხილეთ სასწაული: კუერთხი იგი გუელად გარდააქცია დაგუელი კუერთხადშეცვალა. დიდებაჲ ძლიერებასა მისსა! რომელმან ესე სასწაულნი ქმნნა,მანმცა ვერ მოაქცია სული მორწმუნჱ პიველთა მათ ბოროტთა ვნებათაგან და მოიყვანამცაიგი სხუასა ცხორებასა და ბუნებასა კეთილსა? და მერმე, ვითარცა ვთქუთ, კუერთხი იგიმოსცემდა ისრაიტელთა ყოველსავე კეთილსა: სცა წყალთა კუერთხითა მით და გარდაიქცესსისხლად, აღიპყრა ზეცად და მოიყვანა მუმლი და ძაღლისმწერი, “აღიღო ნაცარი დაგანაბნია ჰაერთა და იქმნა ბუზი”; კუალად მიყო ჴელი მდინარეთა ზედა და მოეგო წყალითჳსსავე ბუნებასა. ხოლო უკუეთუ კუერთხი გარდააქცევს წყალსა ბუნებისა მისისაგან დაუფალმან ვერ გარდააქციოსა სული მორწმუნჱ,

მოსავიმისი ბუნებად კეთილად პირველისა მის ბუნებისაგან ბოროტისა ვნებათაჲსა? და უკუეთუკუერთხი მოსესი იხილა ეგჳპტისა ქუეყანამან და შეძრწუნდა, უკუეთუ რაჟამს სულიღმრთისაჲ მოეფინოს სულსა ზედა მორწმუნესა, ვითარ არა შეძრწუნდეს ქუეყანაჲსულიერისა მის ეგჳპტისაჲ, რომელი სავსე არს ვნებითა და ცოდვითა?

რამეთუკუერთხი იგი და კლდჱ დიდსა სიხარულსა მოსცემდეს ისრაიტელთა და ვითარცა სასძლოსაშინა ესრეთ ჰფარვიდა მათ და სუეტი ცეცხლისაჲ წინა უვიდოდა მათ და განანათლებდა დასუეტი ღრუბლისაჲ ზეცით უგრილობდა მათ. მანანაჲ უწჳმა მათ. “მთანი იხარებდესვითარცა ვერძნი და ბორცუნი ვითარცა კრავნი ჰკრთებოდეს”. ზღუაჲ განიპო და ივლტოდა.იორდანე უკუნ-იქცა. ამან კლდემან მდინარენი გამოადინნა სახედ უფლისა, რომლისაგანგამოვიდეს მდინარენი სულიერნი. და აწცა რომელმან სარწმუნოებით მოიგოს სულიერი იგიკლდჱ და კუერთხი ძლიერებისა მისისაჲ სულსა შინა თჳსსა, ყოველივე განსუენებაჲუხრწნელი და ქველისმოქმედებაჲ გამოუთქუმელი გულსავსებით პოოს თავისა თჳსისა შორის.

ამისთჳსგევედრები, ძმანო, ვისწრაფოთ და მივსცნეთ ყოველთა ყოვლითურთ თავნი ჩუენნი უფალსადა ავმაღლდეთ ყოვლისაგანვე გულისთქუმისა და განვაჩინნეთ თავნი თჳსნი სულით დაჴორცით მსახურებასა და სათნო-ყოფასა მისსა, რაჲთა ნიჭი იგი სულისა წმიდისაჲ აქაჲთვემოვიღოთ და მის მიერ ყოვლისაგანვე ბოროტისა განვერნეთ და ვიქმნეთ სრულიად წმიდა დაუბიწო მადლითა მისითა და ცხორებაჲ საუკუნოჲ დავიმკჳდროთ ქრისტეს იესუს მიერ უფლისაჩუენისა, რომელსა შუენის დიდებაჲ უკუნითი უკუნისამდე, ამენ.